راحة الحلقومrāḥat al-ḥulqūm · Turcja (Stambuł)
Lokum (turkish delight): co to jest i jak je zrobić w domu
Lokum, po polsku rachatłukum, a po angielsku turkish delight, to kostka miękkiej, sprężystej masy obtoczonej w cukrze pudrze. Kostka lokum ugina się pod palcem, a cukier puder osypuje się przy gryzieniu. W Turcji lokum podaje się do kawy po turecku albo do mocnej herbaty. Talerzyk lokum to także tradycyjny poczęstunek dla gości. Z wyglądu lokum przypomina galaretki w cukrze, ale żelatyny w nim nie ma. Sprężystość tych słodyczy daje skrobia ugotowana w gęstym syropie cukrowym. Domowe lokum jest mniej przejrzyste niż cukiernicze, ale ma tę samą ciągnącą konsystencję.
64 porcje 1 h 15 min + czekanie 74 kcal / porcja
Lokum (turkish delight) – przepis i składniki w gramach
Z tych składników zrobisz jedną kwadratową formę lokum o boku 22 cm. Po pokrojeniu wyjdą 64 kostki z pistacjami, każda o wadze około 21 g.
| Składnik | Gramy | Miara domowa |
|---|---|---|
| 800 g | ok. 4 szklanki | |
| 600 g | 600 ml: 350 ml do syropu, 250 ml do skrobi | |
| 225 g | ok. 1½ szklanki łącznie | |
| 7 g | ok. 2 łyżeczki (odważ 7 g) | |
| 30 g | 2 łyżki | |
| 100 g | ok. ¾ szklanki | |
| 50 g | ok. 6 łyżek |
Gramy są przeliczone. Miary domowe podajemy dla 64 porcji.
Ta wersja lokum powstaje ze skrobi kukurydzianej, syropu cukrowego i kamienia winnego, bez żelatyny i bez barwników. Użyj czystego kamienia winnego, a nie proszku do pieczenia na kamieniu winnym, który zawiera sodę. Skrobia pojawia się w przepisie w trzech miejscach: w masie, na dnie formy i w obtoczeniu gotowych kostek.
Do gotowania przygotuj garnek z grubym dnem o pojemności co najmniej 3–4 litrów, bo masa waży prawie 2 kg i podczas gotowania pryska. W garnku z grubym dnem masa wolniej się przypala. Przyda się też trzepaczka, drewniana łyżka z długim trzonkiem i kwadratowa forma o boku 22 cm.
Jak zrobić lokum krok po kroku
- Forma. Wyłóż kwadratową formę o boku 22 cm papierem do pieczenia tak, aby papier wystawał ponad brzegi. Wysyp na dno około 25 g skrobi kukurydzianej, czyli około 3 łyżek, i rozprowadź ją równą warstwą. Formę przygotuj na samym początku, bo gotową masę trzeba od razu przełożyć do formy. Forma 20 × 20 cm da wyższe kostki, a prostokątna forma 20 × 25 cm też się nada.
- Syrop. Wsyp 800 g cukru do garnka z grubym dnem i wlej 350 ml wody. Podgrzewaj syrop, mieszając, aż cukier całkiem się rozpuści. Gdy syrop zawrze, gotuj go 15 minut na średnim ogniu, już bez mieszania. Mieszanie wrzącego syropu sprzyja krystalizacji cukru, dlatego odłóż łyżkę na bok. Jeśli na ściankach garnka pojawią się kryształki cukru, zmyj je pędzelkiem zmoczonym w wodzie. Po 15 minutach syrop jest przejrzysty, wyraźnie gęstszy od wody i spływa z łyżki grubszą strużką, ale nie zmienia jeszcze koloru.
- Skrobia. W czasie gotowania syropu wsyp do miski 150 g skrobi kukurydzianej i 7 g kamienia winnego, czyli około 2 łyżeczek. Wlej 250 ml zimnej wody i rozmieszaj trzepaczką, aż mieszanka będzie gładka i bez grudek. Dodaj do mieszanki skrobiowej 2 łyżki gorącego syropu i szybko wymieszaj, żeby lekko ją ogrzać. Skrobia szybko opada na dno miski, dlatego tuż przed wlaniem jeszcze raz zamieszaj mieszankę skrobiową.
- Połączenie. Zmniejsz ogień pod syropem do małego, zanim zaczniesz wlewać skrobię. Wlewaj mieszankę skrobiową do gorącego syropu cienkim strumieniem, cały czas mieszając trzepaczką. Po połączeniu ze skrobią masa od razu zmętnieje i zacznie gęstnieć. Nie przerywaj mieszania ani na chwilę, bo skrobia przy dnie garnka łatwo zbija się w grudki. Gęstniejąca masa bulgocze i pryska, dlatego trzymaj trzepaczkę za koniec trzonka i chroń dłoń przed pryskającą masą.
- Sok z cytryny. Wlej do masy 2 łyżki soku z cytryny i dokładnie wymieszaj. Od tej chwili zamień trzepaczkę na drewnianą łyżkę, bo gęstniejąca masa oblepia druty trzepaczki.
- Gotowanie masy. Zwiększ ogień do średniego i gotuj masę co najmniej 25 minut. Mieszaj masę bez przerwy, zbierając ją łyżką z dna i ze ścianek garnka. Cukier w gęstej masie szybko się przypala, dlatego nie odchodź od kuchenki. Masa jest gotowa, gdy mocno zgęstnieje, lekko się przyciemni i zacznie sama odchodzić od ścianek garnka. Aby to sprawdzić, nałóż łyżeczkę masy na talerzyk i ostudź ją przez 1–2 minuty. Gotowa masa jest sprężysta i odchodzi od palca, nie przykleja się do niego. Jeśli po 25 minutach masa jest jeszcze rzadka i nie odchodzi od ścianek, gotuj ją dalej przez 5–10 minut.
- Pistacje. Zdejmij garnek z ognia i wsyp do masy 100 g łuskanych pistacji. Szybko wymieszaj masę, aby pistacje rozłożyły się w niej równomiernie. Pistacje dodane po zdjęciu garnka z ognia zostają chrupiące i zielone w przekroju.
- Przełożenie do formy. Przełóż gorącą masę do przygotowanej formy. Wyrównaj powierzchnię lokum łyżką natłuszczoną odrobiną oleju, bo do suchej łyżki masa się przykleja.
- Ścinanie. Zostaw lokum na noc, czyli na 8–12 godzin, w temperaturze pokojowej. Postaw formę w suchym miejscu, z dala od kuchenki. Nie wkładaj formy do lodówki, bo w lodówce lokum twardnieje i zaczyna się pocić.
- Krojenie i obtaczanie. Wymieszaj w misce 50 g cukru pudru i 50 g skrobi kukurydzianej. Wyjmij ścięte lokum z formy, chwytając za brzegi papieru, i posyp je z wierzchu częścią mieszanki. Pokrój lokum dużym nożem na 64 kostki, w 8 rzędach po 8 kostek, każdą o boku około 2,7 cm. Przed każdym cięciem zanurz ostrze noża w mieszance do obtaczania, żeby masa nie przyklejała się do noża. Na koniec obtocz każdą kostkę dokładnie w mieszance cukru pudru i skrobi.
Dlaczego lokum nie jest galaretką i od czego zależy jego konsystencja
Lokum przypomina galaretkę tylko z wyglądu, bo jego konsystencja powstaje w zupełnie inny sposób. Ta różnica decyduje o wszystkich ważnych krokach przepisu.
Skrobia gotowana w syropie cukrowym pęcznieje, a po wystygnięciu masa ścina się w sprężysty blok. Lokum nie potrzebuje więc żelatyny, a kostka lokum nie drży jak galaretka, tylko ugina się pod palcem i wraca do kształtu. Kwas z kamienia winnego i soku z cytryny rozkłada część cukru i chroni masę przed krystalizacją. Długość gotowania decyduje o tym, ile wody odparuje z masy, a więc o tym, czy lokum będzie miękkie, czy twarde.
Tabela zbiera sposoby, które pomagają uzyskać sprężyste lokum, oraz błędy, które je psują. Ocena w ostatniej kolumnie mówi, czy dany sposób warto stosować.
| Sposób | Efekt | Ocena |
|---|---|---|
| kamień winny w mieszance skrobiowej | lokum jest ciągnące i sprężyste, a masa nie krystalizuje podczas gotowania i przechowywania | działa |
| sok z cytryny dodany po połączeniu syropu ze skrobią | masa pozostaje gładka, bez kryształków cukru | działa |
| stałe mieszanie przez cały czas gotowania masy | masa gęstnieje równo i nie przypala się przy dnie | działa |
| gotowanie masy przez co najmniej 25 minut na średnim ogniu | masa odchodzi od ścianek, a lokum po nocy jest miękkie i sprężyste | działa |
| przegotowanie masy | lokum po wystygnięciu jest twarde i trudno się kroi | nie |
| zdjęcie masy z ognia za wcześnie | lokum nie ścina się i przykleja do noża | nie |
| ścinanie lokum w lodówce | lokum twardnieje i się poci | nie |
Najczęstsze problemy z lokum i jak je naprawić
Większość kłopotów z domowym lokum ma dwie przyczyny: czas gotowania masy i wilgoć. W tabeli znajdziesz objaw, jego przyczynę i sposób naprawy, jeśli naprawa jest możliwa.
| Objaw | Przyczyna | Co zrobić |
|---|---|---|
| lokum jest za twarde | masa gotowała się za długo albo lokum stało w lodówce | postaw otwartą miseczkę z wodą w szczelnym pojemniku obok kostek i zostaw lokum na dobę, a następnym razem zdejmij masę z ognia, gdy tylko zacznie odchodzić od ścianek; potem obtocz kostki ponownie, bo wilgoć rozpuści obtoczenie |
| lokum klei się i nie ścina | masa była niedogotowana i zawiera za dużo wody | jeśli masa w garnku jest jeszcze rzadka, gotuj ją dalej 5–10 minut; jeśli lokum nie ścięło się po nocy, możesz przełożyć je do garnka i gotować na małym ogniu, mieszając, ale efekt jest niepewny, a pistacje stracą chrupkość; następnym razem zrób próbę na talerzyku |
| w lokum są grudki skrobi | skrobia była źle rozmieszana albo trafiła do syropu za szybko | rozmieszaj skrobię w zimnej wodzie do gładkości i wlewaj ją do syropu cienkim strumieniem, mieszając trzepaczką |
| w lokum są kryształki cukru | zabrakło kwasu albo syrop był mieszany podczas gotowania | nie pomijaj kamienia winnego ani soku z cytryny i nie mieszaj syropu, gdy już wrze |
| lokum jest przypalone i ma gorzki smak | ogień był za duży albo masa była mieszana zbyt rzadko | gotuj masę na średnim ogniu w garnku z grubym dnem i mieszaj ją bez przerwy |
| lokum jest mokre i się poci | lokum stało w lodówce albo w wilgotnym miejscu | trzymaj lokum w szczelnym pojemniku w temperaturze pokojowej i obtocz kostki ponownie |
| obtoczenie rozpuszcza się na kostkach | kostki chłoną wilgoć z powietrza | obtocz kostki jeszcze raz w mieszance cukru pudru i skrobi i zamknij je w szczelnym pojemniku |
| lokum jest blade i matowe | masa gotowała się za krótko albo na za małym ogniu | gotuj masę co najmniej 25 minut, aż lekko się przyciemni, i pamiętaj, że domowe lokum zawsze jest nieco mniej przejrzyste niż cukiernicze |
Lokum, rachatłukum i turkish delight – skąd nazwa
Nazwa lokum pochodzi od arabskiego rāḥat al-ḥulqūm (راحة الحلقوم), co znaczy „ukojenie gardła”. W języku tureckim ta nazwa skracała się stopniowo, aż zostało z niej samo lokum. Słowem lokum Turcy nazywają też pojedynczą kostkę tego deseru, zjadaną na jeden kęs. Rachatłukum to ta sama nazwa zapisana po polsku, a turkish delight to nazwa angielska. W Grecji ten sam deser sprzedaje się pod nazwą loukoumi.
Dawniej masę lokum słodzono miodem albo melasą, a cukier zastąpił je dopiero później. W Stambule, dawnej stolicy Imperium Osmańskiego, do dziś działa cukiernia, która sprzedaje lokum od 1777 roku. Lokum nie należy mylić z lokmą, czyli smażonymi kulkami ciasta w syropie, które są zupełnie innym deserem.
Lokum różane, z pistacjami i inne warianty
Lokum z pistacjami, opisane w tym przepisie, to jeden z najczęściej spotykanych wariantów w Turcji. Zamiast pistacji możesz dodać do masy tyle samo prażonych orzechów laskowych. Dwie lub trzy małe grudki mastyksu, czyli około ¼ łyżeczki po utarciu na proszek z odrobiną cukru, nadają lokum lekko żywiczny zapach. Mastyks wsyp do masy pod koniec gotowania, na ostatnie 2–3 minuty. Lokum pomarańczowe zrobisz, gdy do rozmieszania skrobi użyjesz 150 ml wody i 100 ml soku z pomarańczy.
Lokum różane, najbardziej klasyczny wariant, zawdzięcza aromat wodzie różanej dodanej do masy po zdjęciu garnka z ognia. Gotowe kostki możesz też obtoczyć w wiórkach kokosowych albo w drobno posiekanych pistacjach zamiast w cukrze pudrze.
Czym zastąpić składniki lokum
Większość składników lokum ma zamienniki, ale nie każdy zamiennik daje tę samą konsystencję. W tabeli przy każdym zamienniku znajdziesz ocenę i krótką uwagę.
| Zamiast | Użyj | Ocena | Uwagi |
|---|---|---|---|
| kamienia winnego | ¼ łyżeczki kwasku cytrynowego (ok. 1 g) | częściowo | kwasek chroni syrop przed krystalizacją, ale lokum jest mniej ciągnące |
| skrobi kukurydzianej | skrobi pszennej | działa | lokum ma podobną, sprężystą konsystencję |
| skrobi kukurydzianej | skrobi ziemniaczanej | częściowo | masa jest bardziej szklista i mocniej się ciągnie |
| pistacji | orzechów laskowych albo migdałów | działa | uprażone orzechy dodaj do masy po zdjęciu garnka z ognia |
| cukru | miodu | nie | miód w długo gotowanej masie łatwo się przypala, a lokum wychodzi ciemne i słabiej się ścina |
| soku z cytryny | ¼ łyżeczki kwasku cytrynowego rozpuszczonego w 2 łyżkach wody | działa | kwasek tak samo chroni masę przed krystalizacją cukru |
| cukru pudru do obtoczenia | samej skrobi kukurydzianej | częściowo | obtoczenie jest mączne w smaku, a kostki szybciej sklejają się w pojemniku |
Jak przechowywać lokum
Lokum przechowuj w szczelnie zamkniętym pojemniku, w temperaturze pokojowej i z dala od wilgoci. Warstwy kostek przekładaj papierem do pieczenia, żeby kostki się nie sklejały. Tak przechowywane lokum zachowuje miękkość przez 1–2 tygodnie, bo duża ilość cukru chroni je przed zepsuciem.
Nie przechowuj lokum w lodówce, nawet w upalne dni. Jeśli obtoczenie wsiąknęło w kostki po kilku dniach, obtocz je ponownie w mieszance cukru pudru i skrobi.
Jak podawać lokum
W Turcji podaje się jedną lub dwie kostki lokum do kawy po turecku albo do gorącej, mocnej herbaty. Słodka kostka łagodzi gorycz mocnej kawy i dobrze kończy posiłek. Na talerzyku dla gości ułóż kilka smaków lokum, na przykład pistacjowe, różane i kokosowe. Obok lokum dobrze wyglądają kawałki chałwy tureckiej, innej słodyczy z Turcji.
Lokum ułożone w pudełku i przełożone papierem nadaje się też na prezent, bo dobrze znosi drogę. Jeśli szukasz innego tureckiego deseru z syropem cukrowym, zajrzyj do przepisu na baklawę.
Lokum – kalorie i wartości odżywcze
Porcja to jedna kostka lokum, która waży około 21 g, czyli 1/64 przepisu. Gotowe lokum z obtoczeniem waży około 1350 g, bo podczas gotowania masy odparowuje duża część wody.
| Na porcję (21 g) | Na 100 g | |
|---|---|---|
| Energia | 74 kcal | 351 kcal |
| Białko | 0,3 g | 1,5 g |
| Tłuszcz | 0,7 g | 3,4 g |
| w tym nasycone | 0,1 g | 0,4 g |
| Węglowodany | 16,8 g | 79,8 g |
| w tym cukry | 13,4 g | 63,4 g |
| Błonnik | 0,2 g | 0,9 g |
| Sód | 1 mg | 3 mg |
Prawie całą energię w lokum daje cukier, zarówno z syropu, jak i z obtoczenia. Pistacje dodają do lokum niewielką ilość białka, tłuszczu i błonnika.
FAQ
Co to jest lokum?
Lokum, czyli rachatłukum lub turkish delight, to tureckie słodycze w postaci kostek miękkiej, sprężystej masy obtoczonej w cukrze pudrze. Masę lokum gotuje się ze skrobi, cukru, wody i odrobiny kwasu, często z dodatkiem pistacji lub orzechów.
Co to jest rachatłukum?
Rachatłukum to polska nazwa lokum, utworzona od tureckiego rahat lokum, a ta pochodzi od arabskiego rāḥat al-ḥulqūm, czyli „ukojenie gardła”. Rachatłukum, lokum i turkish delight to trzy nazwy tego samego tureckiego deseru.
Z czego jest lokum?
Lokum robi się ze skrobi, cukru, wody, kamienia winnego i soku z cytryny. W tym przepisie masę uzupełniają pistacje, a gotowe kostki obtacza się w cukrze pudrze ze skrobią.
Czy lokum to galaretka?
Lokum nie jest galaretką, choć z wyglądu przypomina galaretki w cukrze. Nie ma w nim żelatyny, a sprężystość zawdzięcza skrobi ugotowanej w gęstym syropie cukrowym.
Dlaczego domowe lokum jest klejące albo twarde?
Klejące lokum najczęściej było gotowane za krótko i zostało w nim za dużo wody. Twarde lokum było przegotowane albo stało w lodówce, a zmiękczy je doba w szczelnym pojemniku z miseczką wody.
Jak długo można przechowywać lokum?
Lokum można przechowywać 1–2 tygodnie w szczelnym pojemniku, w temperaturze pokojowej, z warstwami przełożonymi papierem do pieczenia. Lokum nie powinno trafiać do lodówki, bo twardnieje i traci obtoczenie.
Ile kcal ma lokum?
Jedna kostka lokum z tego przepisu, ważąca około 21 g, ma około 74 kcal. W 100 g lokum z pistacjami jest około 351 kcal.
Redakcja amrit.pl · aktualizacja



Napisz, jak Ci wyszło