Szakszuka – przepis na jajka w pikantnym sosie pomidorowym

Co to jest szakszuka i skąd pochodzi

Szakszuka to danie z jajek wbitych w sos z pomidorów, papryki, czosnku i przypraw. Po polsku mówi się o niej czasem po prostu „jajka w pomidorach”. Nazwę zapisuje się na kilka sposobów: szakszuka, shakshuka, shakshouka albo, w pisowni francuskiej, chakchouka.

Skąd pochodzi szakszuka, nie da się rozstrzygnąć na pewno. Najczęściej wskazuje się Tunezję. Wymienia się też inne kraje Afryki Północnej, czyli Libię, Maroko i Egipt, a także Turcję i Jemen. Według jednej z teorii danie wywodzi się z kuchni osmańskiej. Pomidory i papryka pochodzą z Nowego Świata, dlatego szakszuka z pomidorami ma najwyżej kilkaset lat.

Do Izraela szakszukę przywieźli żydowscy migranci z Afryki Północnej. Podobne potrawy znają też inne kuchnie. W Turcji jada się menemen, czyli jajka mieszane z pomidorami i papryką, a nie gotowane w całości w sosie. W Maroku podobne danie nazywa się „jajko z pomidorem” (bīḍ w-maṭiša), a w Hiszpanii przyrządza się huevos a la flamenca.

Jednego oryginalnego przepisu na szakszukę nie ma. Większość wersji łączy gęsty sos z pomidorów i papryki, jajka i kmin rzymski. Ostra harissa jest typowa dla kuchni tunezyjskiej. Nasz przepis to wersja lewantyńska, jaką jada się w Jerozolimie, doprawiona tunezyjską harissą.

Szakszuka – składniki w gramach

Na 4 porcje, czyli 8 jajek po 2 na osobę, na patelni o średnicy 28–30 cm z pokrywką:

W tym przepisie nie ma cebuli. Papryka najpierw smaży się z harissą, kminem i czosnkiem, a pomidory dochodzą dopiero potem. Chleb do wycierania sosu podaj osobno. Nie ma go w tabeli składników ani w wartościach odżywczych.

Jak zrobić szakszukę krok po kroku

1. Smażenie papryki. Rozgrzej oliwę na szerokiej patelni na średnim ogniu. Wrzuć paprykę, 1 łyżkę harissy, koncentrat pomidorowy, posiekany czosnek, kmin rzymski i połowę soli. Smaż wszystko przez około 8 minut, często mieszając, aż papryka zmięknie.
2. Gotowanie sosu. Dodaj pomidory z puszki razem z sokiem i zmniejsz ogień. Gotuj sos bez przykrycia przez 10–15 minut, od czasu do czasu mieszając. Sos jest gotowy, gdy łyżka przeciągnięta po dnie patelni zostawia ślad, który nie zalewa się od razu. Spróbuj sosu i dopiero wtedy dodaj resztę soli oraz drugą łyżkę harissy, jeśli chcesz ostrzejszą szakszukę.
3. Wbijanie jajek. Zrób łyżką w sosie 8 zagłębień, rozłożonych równo na całej patelni. Zagłębienie sięga prawie do dna i utrzymuje jajko w jednym miejscu, więc białko nie rozpływa się po sosie. Wbij do każdego zagłębienia jedno jajko, najwygodniej wbić jajko najpierw do miseczki i z niej przelać do zagłębienia. Białka lekko rozprowadź widelcem po sosie wokół żółtek. Cieńsza warstwa białka zetnie się, zanim żółtka stwardnieją. Żółtek nie ruszaj.
4. Gotowanie jajek. Przykryj patelnię pokrywką i gotuj jajka na małym ogniu przez 8–10 minut. Jajka są gotowe, gdy białka są białe i ścięte, a żółtka wciąż płynne i lekko drżą. Jeśli białka przy żółtkach są jeszcze przezroczyste, gotuj dalej pod pokrywką i sprawdzaj je co minutę.
5. Podanie. Zdejmij patelnię z ognia i odstaw ją na 2 minuty, bo jajka dochodzą jeszcze w gorącym sosie. Posyp szakszukę natką pietruszki i podaj ją na patelni, z gęstym jogurtem i chlebem.

Jaka patelnia do szakszuki

Najlepsza patelnia do szakszuki jest szeroka, ma średnicę 28–30 cm i szczelną pokrywkę. Dobrze sprawdza się patelnia żeliwna emaliowana albo inna patelnia z grubym dnem, bo równo trzyma ciepło i sos nie przypala się na środku. Na wąskiej patelni sos jest zbyt głęboki, a jajka leżą jedno przy drugim albo jedno na drugim. Pokrywka zatrzymuje parę, dzięki czemu białka ścinają się także od góry. Bez pokrywki jajka gotują się dłużej, a żółtka wychodzą bardziej suche.

Pomidory z puszki czy świeże do szakszuki

Szakszuka z pomidorów z puszki wychodzi przez cały rok tak samo, bo pomidory z puszki mają przewidywalny smak i dają gęsty sos. Świeże pomidory, obrane ze skórki i pokrojone, nadają się tylko wtedy, gdy są bardzo dojrzałe. Sos ze świeżych pomidorów trzeba gotować dłużej, żeby odparowała z niego woda. Passata też wystarczy, ale daje sos rzadszy i bardziej kwaśny, który musi się dłużej redukować.

Jakie przyprawy do szakszuki

Podstawowe przyprawy do szakszuki to kmin rzymski i harissa, czyli tunezyjska pasta z ostrej papryki. Kmin daje sosowi ciepły, lekko gorzkawy aromat, a harissa ostrość i głębię. Zamiast części harissy możesz dodać słodką albo wędzoną paprykę mieloną, jeśli wolisz łagodniejszy sos. W niektórych wersjach do sosu trafia też szczypta kurkumy albo pieprzu cayenne. Na wierzch szakszuki sypie się natkę pietruszki albo świeżą kolendrę.

Ostrość i słoność harissy bardzo zależą od marki. Jeśli nie znasz swojej harissy, dodaj najpierw 1 łyżkę, a drugą dopiero po spróbowaniu sosu.

Co zrobić, gdy szakszuka się nie udaje

Większość problemów z szakszuką bierze się ze zbyt rzadkiego sosu albo ze zbyt dużego ognia pod jajkami. Ta tabela pomoże znaleźć przyczynę:

Z czym jeść szakszukę

Do szakszuki zawsze podaje się chleb, którym wyciera się sos z patelni. Dobrze pasuje pita, miękka chałka albo chrupiąca bagietka. Gęsty jogurt lub labneh łagodzi ostrość harissy. Pokruszona feta dodaje szakszuce słoności i kremowości. Oliwki i świeża kolendra dodają jej wyrazistości. Szakszuka na patelni pasuje też na stół z mezze, obok hummusu. Do większego śniadania możesz podać też ful medames, czyli duszony bób.

W tym przepisie nie ma kiełbasy, chorizo ani boczku. W Afryce Północnej do szakszuki dodaje się czasem pikantną kiełbaskę merguez z jagnięciny albo wołowiny.

Warianty szakszuki

Zielona szakszuka to osobne danie, w którym jajka gotuje się w szpinaku i ziołach zamiast w pomidorach. Ma własny przepis, bo sos ze szpinaku przygotowuje się inaczej niż sos pomidorowy.

Szakszukę z piekarnika przygotujesz, jeśli przełożysz gorący sos do naczynia żaroodpornego i wbijesz w niego jajka. Piecz ją w 200 °C przez 10–12 minut pod folią. Do pieczenia szakszuki używa się czasem glinianego naczynia, które długo trzyma ciepło przy stole.

Na gotową szakszukę tuż przed podaniem możesz pokruszyć fetę, która doda sosowi słoności. Łagodniejsza wersja szakszuki zaczyna się od cebuli podsmażonej z papryką i ma słodką paprykę mieloną zamiast części harissy.

Czym zastąpić składniki szakszuki

Część składników szakszuki można wymienić bez szkody dla smaku, ale jajek nie da się niczym zastąpić:

Jak przechowywać szakszukę

Sam sos do szakszuki możesz trzymać w lodówce do 3 dni albo zamrozić go na 2–3 miesiące. Szakszukę z jajkami najlepiej zjeść od razu, bo po odgrzaniu żółtka twardnieją. Jeśli chcesz przygotować szakszukę wcześniej, najpierw odgrzej sam sos na patelni, aż zacznie bulgotać. Jajka wbij dopiero do gorącego sosu i gotuj je tak, jak w krokach 3–5.

Szakszuka – kalorie i wartości odżywcze

Porcja to około 375 g, czyli jedna czwarta całości. W porcji są 2 jajka i około 30 g jogurtu. Cały przepis po odparowaniu sosu waży około 1500 g. Gęsty jogurt do podania jest wliczony w wartości, a chleb nie. Tłuszcz w szakszuce pochodzi głównie z jajek i z oliwy, na której smaży się paprykę. Węglowodany podajemy bez błonnika.

Ilość sodu w szakszuce zależy przede wszystkim od marki harissy i koncentratu pomidorowego, bo oba bywają mocno solone.

FAQ

Co to jest szakszuka?

Szakszuka to jajka gotowane w gęstym, aromatycznym sosie z pomidorów i czerwonej papryki. Jada się ją w Maghrebie, w Izraelu i w Lewancie, najczęściej na śniadanie albo na lunch. Po polsku nazywa się ją czasem „jajkami w pomidorach”.

Skąd pochodzi szakszuka?

Pochodzenie szakszuki jest sporne. Najczęściej wskazuje się Tunezję i Maghreb, ale wymienia się też Libię, Maroko, Egipt, Turcję i Jemen. Do Izraela i Jerozolimy szakszukę przywieźli żydowscy migranci z Afryki Północnej.

Z jakiego kraju jest szakszuka?

Szakszukę najczęściej uważa się za danie z Tunezji, choć podobne potrawy gotuje się w całej Afryce Północnej. Dziś szakszuka jest bardzo popularna także w Izraelu.

Z czego jest szakszuka?

Szakszuka według tego przepisu składa się z pomidorów z puszki, czerwonej papryki, czosnku, oliwy, koncentratu pomidorowego, harissy, kminu rzymskiego, soli i jajek. Na wierzch sypie się natkę pietruszki, a podaje się ją z gęstym jogurtem i chlebem.

Jakie przyprawy do szakszuki?

Najważniejsze przyprawy do szakszuki to kmin rzymski i harissa. W niektórych wersjach dodaje się słodką lub wędzoną paprykę, kurkumę albo pieprz cayenne, a na wierzch natkę lub kolendrę.

Czy do szakszuki można użyć pomidorów z puszki?

Tak, pomidory krojone z puszki dają gęsty i przewidywalny sos przez cały rok. Na 4 porcje potrzebne są 2 puszki po 400 g, razem z sokiem.

Czym szakszuka różni się od menemen?

W szakszuce całe jajka gotuje się w gęstym sosie pomidorowym, a żółtka zostają płynne. W tureckim menemenie jajka miesza się z pomidorami i papryką, więc całość przypomina jajecznicę.

Czy szakszuka jest wegetariańska?

Tak, szakszuka bez kiełbasy i innych dodatków mięsnych jest wegetariańska. Nie jest za to wegańska, bo zawiera jajka i jogurt.

Ile kalorii ma szakszuka?

Szakszuka według tego przepisu ma około 79 kcal w 100 g, czyli około 297 kcal w porcji z 2 jajkami i jogurtem. Chleb podany do szakszuki nie jest w tej liczbie uwzględniony.

Jak długo gotować jajka w szakszuce?

Jajka w szakszuce gotuj pod pokrywką na małym ogniu przez 8–10 minut. Białka mają być ścięte, a żółtka płynne. Potem zdejmij patelnię z ognia i odstaw ją na 2 minuty.

Redakcja amrit.pl · aktualizacja 31.10.2026