تبولةtabbūla · Liban
Sałatka tabbouleh – przepis na libańską sałatkę z natki pietruszki
Sałatka tabbouleh (تبولة, tabbūla), po polsku pisana też tabule, pochodzi z Libanu i Syrii i należy do stałych dań mezze. Głównym składnikiem tej sałatki libańskiej jest drobno posiekana natka pietruszki z miętą, pomidorem i dymką, a bulgur jest w niej tylko dodatkiem. Gotowa tabbouleh jest zielona, soczysta i pachnie cytryną, a przy stole nabiera się ją liśćmi sałaty rzymskiej. W Libanie sałatka ma nawet własne święto, Narodowy Dzień Tabbouleh, obchodzony od 2001 roku w pierwszą sobotę lipca. W Polsce nazwa tabule kojarzy się zwykle z sałatką z kuskusem, czyli z inną, też lubianą sałatką.
4 porcje 25 min 133 kcal / porcja
Tabbouleh – przepis i składniki w gramach
Na 4 porcje, czyli dużą miskę sałatki jako część mezze:
| Składnik | Gramy | Miara domowa |
|---|---|---|
| 120 g | liście z ok. 4 pęczków | |
| 10 g | ok. 25 liści | |
| 300 g | 3 średnie | |
| 40 g | 4 cienkie dymki | |
| 15 g | 1½ łyżki | |
| 45 g | sok z 1 dużej cytryny, ok. 3 łyżki | |
| 40 g | ok. 3 łyżki | |
| 3 g | ½ łyżeczki | |
| 0,5 g | duża szczypta |
Gramy są przeliczone. Miary domowe podajemy dla 4 porcji.
Do podania przygotuj kilka liści sałaty rzymskiej, których nie liczymy w wartościach odżywczych.
Ta wersja jest bliska tabbouleh, jaką jada się w Libanie: natki jest wagowo osiem razy więcej niż suchego bulguru. Bulgur musi być drobny (w sklepach z żywnością bliskowschodnią bywa oznaczony jako nr 1 lub „fine”), bo tylko taki mięknie w samym soku z cytryny, bez gotowania. Najlepsza jest natka płaskolistna, która ma delikatniejsze liście i słodszy smak niż kędzierzawa. Sól, ziele angielskie i oliwę dodaje się na samym końcu, tuż przed podaniem.
Jak zrobić sałatkę tabbouleh krok po kroku
- Bulgur. Wsyp bulgur do małej miseczki i zalej go całym sokiem z cytryny. Odstaw miseczkę na 10 minut, a w tym czasie przygotuj zioła i warzywa. Bulgur jest gotowy, gdy ziarenka napęcznieją i będą miękkie w zębach. Część soku zostanie w miseczce. Nie odlewaj go, bo przyda się do doprawienia sałatki. Jeśli zioła przygotowujesz dłużej niż 10 minut, bulgur może postać dłużej.
- Natka i mięta. Umyj natkę i miętę w zimnej wodzie, a potem dokładnie osusz je w wirówce do sałaty albo w czystej ściereczce. Rozłóż zioła na suchej ściereczce i zostaw je na kilka minut, żeby odparowała resztka wody. Zbierz natkę w ciasny pęczek, przytrzymaj go za łodygi i ścinaj bardzo ostrym nożem samą górę z liśćmi na paski o szerokości 1–2 mm. Grube łodygi odrzuć. Tak samo pokrój liście mięty. Posiekana natka ma wyglądać jak drobne zielone płatki, nie jak papka, a na desce nie powinien zostawać zielony sok.
- Pomidory i dymka. Pokrój pomidory w drobną kostkę o boku około 5 mm. Przełóż kostkę na sitko i odstaw ją na kilka minut, żeby spłynął nadmiar soku. Nie wlewaj tego soku do miski z sałatką. Posiekaj drobno dymkę, zarówno białą, jak i zieloną część. Pomidory są gotowe, gdy kostki są wyraźne i nie pływają w soku.
- Łączenie. W dużej misce połącz natkę, miętę, pomidory, dymkę i namoczony bulgur razem z resztą soku z miseczki. Na tym etapie sałatka powinna być przede wszystkim zielona, a bulgur powinien być widoczny tylko jako jasne drobinki.
- Doprawianie. Dopiero teraz posyp sałatkę solą i zielem angielskim, a potem polej ją oliwą. Wymieszaj sałatkę lekko dłonią albo widelcem, tylko tyle, żeby przyprawy i oliwa się rozeszły. Spróbuj i w razie potrzeby dodaj szczyptę soli. Dobrze doprawiona sałatka jest wyraźnie kwaskowa, lekko słona i lśni od oliwy.
- Odpoczynek i podanie. Odstaw sałatkę na 5 minut, żeby smaki się połączyły, i podaj ją. Na dnie miski powinna zostać najwyżej łyżka lub dwie soku.
Jak siekać natkę do tabbouleh
O tym, czy sałatka tabbouleh wyjdzie puszysta i świeża, decyduje przede wszystkim sposób siekania natki:
| Sposób | Efekt | Ocena |
|---|---|---|
| ręczne szatkowanie bardzo ostrym nożem, natka zebrana w ciasny pęk | drobne, suche płatki, które nie puszczają soku | działa |
| siekanie w malakserze | natka zamienia się w mokrą papkę i puszcza ciemnozielony sok | nie |
| siekanie mokrej natki | liście sklejają się w grudki i rozwadniają sałatkę | nie |
| siekanie natki razem z grubymi łodygami | w sałatce trafiają się twarde, gorzkawe kawałki | nie |
| natka płaskolistna | liście są delikatne, a smak słodszy i łagodniejszy | działa |
| natka kędzierzawa | liście są bardziej szorstkie, więc siekaj je szczególnie drobno | działa |
Tępy nóż miażdży liście zamiast je ciąć, dlatego przed siekaniem warto naostrzyć nóż.
Tabule czy tabbouleh – jak to się pisze i skąd nazwa
Po polsku funkcjonują dwa zapisy: spolszczony „tabule” i „tabbouleh”, przejęty z pisowni angielskiej i francuskiej. Oba zapisy oznaczają tę samą sałatkę, a w tym przepisie używamy nazwy „tabbouleh”. Rzadziej pisze się też tabuli.
Nazwa sałatki pochodzi najpewniej od arabskiego słowa tābil, które oznacza przyprawę albo doprawianie. Tabbouleh jest daniem całego Lewantu, ale najmocniej kojarzy się z kuchnią libańską.
Tabbouleh z bulgurem a tabule z kuskusem – czym się różnią
Libańska tabbouleh i polska sałatka tabule z kuskusem mają wspólną nazwę, ale różnią się głównym składnikiem i sposobem przygotowania:
| Cecha | Libańska tabbouleh | Polska sałatka tabule z kuskusem |
|---|---|---|
| główny składnik | natka pietruszki | kasza kuskus |
| ilość natki | kilka pęczków, większość sałatki | zwykle garść, jako dodatek |
| rodzaj kaszy | drobny bulgur, łyżka lub dwie | kuskus, zwykle szklanka lub więcej |
| przygotowanie kaszy | moczenie przez 10 minut w soku z cytryny | zalanie wrzątkiem, a potem często odstawienie do lodówki |
| efekt | soczysta, kwaskowa, zielona | sycąca, sypka, jasna |
Obie sałatki są smaczne, ale pełnią przy stole inną rolę. Polska sałatka tabule z kuskusem to osobna, sycąca sałatka, która może być daniem obiadowym i która wzięła nazwę od libańskiej. Libańska tabbouleh jest lekkim dodatkiem do mezze, który odświeża smak między cięższymi daniami.
Kuskus i bulgur to dwie różne kasze. Kuskus robi się z semoliny, czyli grubo mielonej pszenicy durum. Bulgur to pszenica podgotowana, wysuszona i połamana na drobne kawałki. W kuchniach regionu są też dania, w których bulgur jest głównym składnikiem, na przykład turecka sałatka kısır albo kibbeh.
Ile bulguru dać do tabbouleh
Ilość bulguru w stosunku do natki decyduje o tym, czy powstanie zielona sałatka z ziół, czy sałatka z kaszą. Ta tabela pokazuje, jak zmienia się sałatka przy różnych proporcjach, w przeliczeniu na 120 g liści natki:
| Natka : bulgur | Bulgur na 120 g natki | Efekt |
|---|---|---|
| ok. 13 : 1 | ok. 9 g, czyli 1 łyżka | bardzo zielona sałatka, jak w części libańskich domów |
| 8 : 1 | 15 g, czyli 1½ łyżki | zielona i lekka sałatka, jak w tym przepisie |
| 4 : 1 | 30 g, czyli 3 łyżki | sycąca, ale wciąż wyraźnie zielona sałatka |
| 1 : 1 | 120 g | sałatka z kaszą, jak w wielu wersjach zachodnich i polskich |
| więcej bulguru niż natki | ponad 120 g | sałatka bliższa tureckiej kısır niż tabbouleh |
Drobny bulgur nr 1 nie wymaga gotowania, a w tym przepisie mięknie w soku z cytryny. Drobny bulgur można też wsypać do sałatki suchy, ale wtedy wchłania on sok z pomidorów i cytryny dopiero po kilkunastu minutach. Grubszego bulguru nie używaj do tabbouleh, bo bez gotowania zostaje twardy.
Dlaczego sałatka tabbouleh jest mokra, gorzka albo papkowata
Większość problemów z tabbouleh bierze się z wody w ziołach, ze zbyt wczesnego doprawienia albo ze złego siekania. Ta tabela pomoże znaleźć przyczynę i poprawić sałatkę:
| Objaw | Przyczyna | Co zrobić |
|---|---|---|
| na dnie miski zbiera się woda | pomidory były bardzo soczyste, sól trafiła do sałatki za wcześnie albo natka była mokra | odsącz pomidory na sitku, osusz natkę do sucha i sól dodawaj tuż przed podaniem |
| zamiast płatków natki w misce jest zielona papka | natka była siekana w malakserze albo tępym nożem | siekaj natkę ręcznie bardzo ostrym nożem, zebraną w ciasny pęk |
| sałatka jest gorzka | do sałatki trafiły grube łodygi natki albo natka była stara i zwiędła | używaj samych liści ze świeżej, jędrnej natki |
| sałatka jest za kwaśna | do sałatki trafiło za dużo soku z cytryny | dolej łyżkę oliwy i dodaj trochę pokrojonego pomidora |
| bulgur jest twardy | bulgur był moczony za krótko albo w za małej ilości soku | odstaw sałatkę na 10–15 minut, żeby bulgur zmiękł w soku; następnym razem mocz go pełne 10 minut i używaj tylko drobnego bulguru |
| sałatka zwiędła po godzinie | sałatka była doprawiona solą i oliwą zbyt wcześnie | doprawiaj sałatkę dopiero przed podaniem |
| sałatka jest mdła | w sałatce jest za mało soli albo cytryny albo brakuje ziela angielskiego | dosól sałatkę, dodaj kilka kropli soku z cytryny i szczyptę ziela angielskiego |
Z czym podawać tabbouleh
W Libanie tabbouleh nabiera się liśćmi sałaty rzymskiej, młodej kapusty albo liśćmi winogron, które zastępują sztućce. Sałatka tabbouleh jest częścią mezze, czyli zestawu małych dań podawanych razem na środku stołu. Dobrze pasuje do niej hummus, falafel i chlebek pita. Często obok tabbouleh stoi fattoush, czyli inna libańska sałatka, z warzyw i kawałków chrupiącego chleba, doprawiona sumakiem.
Sałatkę tabbouleh z granatem zrobisz, dodając do niej łyżeczkę melasy z granatów razem z oliwą. Melasa nadaje sałatce słodko-kwaśny smak i ciemniejszy połysk. Zamiast melasy możesz też posypać gotową sałatkę garścią ziaren granatu.
Czym zastąpić składniki tabbouleh
Część składników tabbouleh można wymienić, ale niektóre zamiany tworzą już inną sałatkę:
| Zamiast | Użyj | Ocena | Uwagi |
|---|---|---|---|
| bulguru | kuskusu | częściowo | to już inna sałatka, bliższa polskiemu tabule; więcej o tej kaszy w tekście o kuskusie |
| bulguru | komosy ryżowej lub kaszy jaglanej, ugotowanej i ostudzonej | działa | sałatka będzie bez glutenu, a smak pozostaje bliski oryginałowi |
| bulguru | surowego kalafiora startego na drobne grudki | częściowo | sałatka będzie bez glutenu, ale lekko kapuściana w smaku |
| natki płaskolistnej | natki kędzierzawej | działa | liście są bardziej szorstkie, więc siekaj je szczególnie drobno |
| dymki | cebuli czerwonej lub białej, w mniejszej ilości | działa | wystarczy około połowy ilości, bo cebula jest ostrzejsza niż dymka |
| ziela angielskiego | mieszanki siedmiu przypraw albo baharatu | działa | smak będzie trochę bardziej korzenny |
| świeżej mięty | suszonej mięty | nie | suszona mięta nie daje świeżego aromatu i ciemnieje w sałatce |
| soku z cytryny | octu | nie | ocet jest ostry i nie ma cytrynowego aromatu |
Jak przechowywać tabbouleh
Gotową tabbouleh możesz trzymać w lodówce do 24 godzin, w zamkniętym pojemniku. Po kilku godzinach zioła w sałatce wiotczeją, a pomidory puszczają sok, więc sałatka jest najlepsza w dniu przygotowania. Jeśli chcesz przygotować tabbouleh wcześniej, trzymaj zioła, pomidory i bulgur osobno i połącz je dopiero przed podaniem. Posiekaną natkę i miętę przechowuj w lodówce w pojemniku wyłożonym ręcznikiem papierowym, który wchłonie wilgoć. Tabbouleh nie nadaje się do mrożenia, bo po rozmrożeniu natka i pomidory zamieniają się w wodnistą masę.
Tabbouleh – kalorie i wartości odżywcze
Porcja to około 144 g, a cała sałatka według tego przepisu waży około 574 g. Węglowodany podajemy bez błonnika. Najwięcej kalorii w tabbouleh daje oliwa.
| Na porcję (144 g) | Na 100 g | |
|---|---|---|
| Energia | 133 kcal | 93 kcal |
| Białko | 2,3 g | 1,6 g |
| Tłuszcz | 10,5 g | 7,3 g |
| w tym nasycone | 1,5 g | 1,0 g |
| Węglowodany | 6,9 g | 4,8 g |
| w tym cukry | 3,0 g | 2,1 g |
| Błonnik | 2,8 g | 1,9 g |
| Sód | 314 mg | 219 mg |
Liście sałaty rzymskiej podawane do nabierania nie są wliczone w te wartości.
FAQ
Co to jest tabbouleh?
Tabbouleh to libańska i syryjska sałatka z drobno posiekanej natki pietruszki, mięty, pomidorów i dymki z niewielkim dodatkiem drobnego bulguru. Sałatkę doprawia się sokiem z cytryny, oliwą, solą i zielem angielskim. W Libanie tabbouleh podaje się jako część mezze.
Z czego robi się tabbouleh?
Tabbouleh robi się z natki pietruszki płaskolistnej, świeżej mięty, pomidorów, dymki i drobnego bulguru nr 1. Do doprawienia potrzebny jest sok z cytryny, oliwa z oliwek, sól i mielone ziele angielskie.
Tabbouleh czy tabule – jak się pisze?
Poprawne są oba zapisy. „Tabule” to forma spolszczona, a „tabbouleh” to zapis przejęty z angielskiego i francuskiego. Rzadziej spotyka się też formę tabuli.
Czy tabbouleh robi się z kuskusu czy z bulguru?
Libańską tabbouleh robi się z drobnego bulguru, którego jest w niej niewiele, bo głównym składnikiem jest natka. Sałatka tabule z kuskusem, popularna w Polsce, to osobna sałatka, w której kasza jest głównym składnikiem.
Czy tabbouleh jest marokańskie?
Nie, tabbouleh pochodzi z Libanu i Syrii. Z kuchnią marokańską kojarzy się kuskus, który jest zupełnie innym daniem niż libańska sałatka z natki.
Czy tabbouleh jest bezglutenowy?
Tabbouleh z bulgurem nie jest bezglutenowy, bo bulgur to pszenica. Wersję bez glutenu można przygotować z komosy ryżowej, kaszy jaglanej albo surowego kalafiora zamiast bulguru.
Jak długo można przechowywać tabbouleh?
Gotową tabbouleh można przechowywać w lodówce do 24 godzin, ale najlepsza jest w dniu przygotowania. Zioła, pomidory i bulgur trzymane osobno wytrzymują dłużej i można je połączyć tuż przed podaniem. Tabbouleh nie nadaje się do mrożenia.
Redakcja amrit.pl · aktualizacja



Napisz, jak Ci wyszło