Przejdź do treści
Amrit
Szukaj

خبز عربيkhubz ʿarabī · Liban

Pita z kieszonką – przepis na arabski chlebek pita

Pita to chlebek arabski, który piecze się w całym Lewancie, od Libanu i Syrii po Palestynę. Słowo „pita” pochodzi z języka nowogreckiego. Chlebek pita rozcina się na pół i nadziewa falafelem, hummusem albo szawarmą. Pitę można też rwać na kawałki i maczać w hummusie, a podsuszone kawałki trafiają do sałatki fattoush. Najpiękniej wygląda pita w gorącym piecu: nadyma się jak balon, a po wyjęciu opada i zostawia w środku pustą kieszeń.

6 porcji 37 min + czekanie 223 kcal / porcja

Pity z kieszonką, jedna przecięta.
g

Pita – przepis i składniki w gramach

Z tych składników upieczesz 6 pit o średnicy około 15 cm, po jednej na porcję:

SkładnikGramyMiara domowa
300 g ok. 2 szklanki
50 g ⅓ szklanki
6 g 1 płaska łyżeczka
4 g 1 łyżeczka
7 g 2 łyżeczki (1 saszetka)
210 g 210 ml
5 g 1 łyżeczka

Wybierz mąkę chlebową z co najmniej 11–12 g białka w 100 g, bo więcej glutenu daje sprężyste ciasto, które dobrze zatrzymuje parę. Mąka razowa dodaje pitom zbożowego smaku, a miąższ gotowego chlebka jest dzięki niej delikatniejszy i łatwiej go rozrywać palcami. Odrobina cukru karmi drożdże i pomaga pitom się zrumienić. Oliwa nie trafia do ciasta, tylko na ścianki miski, żeby ciasto nie przywierało podczas wyrastania. Gotowe ciasto na chlebki pita jest miękkie i elastyczne, ale nie klei się do rąk.

Jak zrobić pitę krok po kroku

  1. Mieszanie. Wsyp do dużej miski obie mąki, sól, cukier i drożdże instant, a potem wymieszaj je łyżką. Wlej ciepłą wodę o temperaturze 35–40 °C i mieszaj, aż w misce nie zostanie sucha mąka.
  2. Wyrabianie. Wyrabiaj ciasto ręcznie na blacie albo w misce przez 8–10 minut. Ciasto jest gotowe, gdy jest gładkie, sprężyste i samo odstaje od ścianek miski.
  3. Wyrastanie. Natłuść miskę oliwą, włóż do niej ciasto i obróć je raz, żeby pokryło się cienką warstwą tłuszczu. Przykryj miskę ściereczką i odstaw ją w ciepłe miejsce na około godzinę, aż ciasto podwoi objętość.
  4. Nagrzewanie piekarnika. Gdy ciasto wyrasta, wstaw kamień do pizzy lub stal do pieczenia na dolną albo środkową półkę i nagrzej piekarnik do 250 °C. Jeśli nie masz kamienia ani stali, użyj grubej blachy odwróconej dnem do góry. Kamień, stal albo blacha powinny się nagrzewać co najmniej 30 minut, a najlepiej do godziny.
  5. Podział i odpoczynek. Odgazuj wyrośnięte ciasto, uciskając je dłonią, i podziel je na 6 równych części po około 97 g. Uformuj z nich gładkie kule i zostaw je na 10 minut pod ściereczką.
  6. Rozwałkowanie. Rozwałkuj każdą kulę na koło o średnicy około 15 cm i grubości 5–6 mm. Wałkuj od środka ku brzegom i co kilka ruchów obracaj krążek o ćwierć obrotu, żeby grubość była równa. Podsypuj blat jak najmniejszą ilością mąki i pilnuj, żeby krążek nie miał rozdarć. Rozwałkowane krążki odkładaj na podsypany blat i przykryj ściereczką.
  7. Pieczenie. Wysuń w rękawicach półkę z blachą lub kamieniem, szybko połóż na gorącej powierzchni 2–3 krążki i wsuń półkę z powrotem. Piecz pity przez 2–3 minuty, aż napuchną jak balon i lekko zbrązowieją w kilku miejscach. Nie otwieraj piekarnika przez pierwsze 2 minuty, bo temperatura w środku od razu spada. Jeśli pita nie napuchnie po 3 minutach, i tak ją wyjmij, bo nadal nadaje się do jedzenia.
  8. Przykrycie. Od razu po wyjęciu zawiń gorące pity w czystą ściereczkę. Para zamknięta w środku zmiękcza skórkę, a pita powoli opada i zostaje miękka. Kolejne partie piecz w ten sam sposób, po krótkiej przerwie, w której blacha znów się nagrzeje.

Dlaczego pita robi kieszonkę: temperatura, para i grubość

Pita z kieszonką wychodzi wtedy, gdy spełnione są trzy warunki: bardzo gorąca powierzchnia, cienkie i równe ciasto oraz krążek bez żadnych dziur. Duże gorąco szybko ścina obie powierzchnie krążka w cienką skórkę, a woda w środku gwałtownie paruje. Para nie może uciec przez skórkę, więc rozpycha krążek na dwie warstwy.

Po wyjęciu z pieca pita opada, ale obie warstwy zostają rozdzielone i tworzą pustą kieszeń. W piekarniach pity piecze się w piecach znacznie gorętszych od domowych, dlatego każda pita jest gotowa mniej więcej w minutę.

Tabela pokazuje, które warunki pomagają pitom napuchnąć, a które utrudniają powstanie kieszonki:

Czynnik Co działa Co nie działa Dlaczego
temperatura piekarnika 250 °C, z nagrzaną blachą lub kamieniem poniżej 200 °C albo bez nagrzanej blachy w chłodniejszym piekarniku para powstaje wolno i uchodzi przez miękkie ciasto, a krążek piecze się jak płaski chleb
powierzchnia pod pitą kamień do pizzy lub stal; jeśli ich nie masz, gruba blacha odwrócona dnem do góry; nagrzewane co najmniej 30 minut zimna blacha albo papier do pieczenia na zimnej blasze nagrzana powierzchnia oddaje ciepło od razu i spód pity natychmiast zaczyna wytwarzać parę
grubość krążka 5–6 mm ponad 8 mm albo mniej niż 3 mm gruby krążek trudno rozdzielić parą, a bardzo cienki wysycha i wychodzi kruchy jak krakers
równość krążka taka sama grubość na całym kole grubsze brzegi albo cieńszy środek para ucieka tam, gdzie ciasto jest najcieńsze, i pita puchnie tylko w jednym miejscu
szczelność krążka gładkie koło bez rozdarć nacięcia, dziurki od widelca, rozdarcia przez każdą dziurę para wydostaje się na zewnątrz, zamiast rozdzielić warstwy
wilgotność ciasta miękkie ciasto, w którym na 100 g mąki przypada 60 g wody suche, twarde ciasto z suchego ciasta powstaje za mało pary, żeby nadmuchać krążek
wyrastanie i odpoczynek ciasto wyrośnięte do podwojenia, kule odpoczywające 10 minut ciasto niewyrośnięte albo wałkowane od razu po podziale ciasto bez odpoczynku kurczy się przy wałkowaniu i piecze się nierówno
miejsce w piekarniku dolna lub środkowa półka, na gorącej blasze górna półka pod włączonym grillem pod grillem wierzch pity wysycha i przypieka się, zanim powstanie para
drzwi piekarnika zamknięte przez pierwsze 2 minuty otwierane, żeby sprawdzić pity każde otwarcie drzwi obniża temperaturę w piekarniku w chwili, gdy powstaje kieszonka

Co zrobić, gdy pita nie robi kieszonki

Jeśli pita nie napuchła albo wyszła twarda, przyczynę najczęściej da się znaleźć w tej tabeli i poprawić przy następnej partii:

Objaw Przyczyna Co zrobić
pita w ogóle nie puchnie piekarnik jest za chłodny albo blacha była nagrzewana za krótko nagrzej piekarnik do 250 °C i trzymaj w nim blachę co najmniej 30 minut przed pieczeniem
pita puchnie tylko w jednym miejscu krążek ma nierówną grubość wałkuj od środka ku brzegom i obracaj krążek, aż będzie miał 5–6 mm na całym kole
pita jest sucha i krucha jak krakers krążek był za cienki albo pita piekła się za długo rozwałkuj ciasto na 5–6 mm i wyjmij pitę najpóźniej po 3 minutach
pita twardnieje po ostygnięciu pita nie została od razu przykryta zawijaj gorące pity w ściereczkę zaraz po wyjęciu z piekarnika
pita jest blada i gumowata pita piekła się za krótko albo w za chłodnym piekarniku sprawdź temperaturę piekarnika i piecz pitę, aż lekko zbrązowieje w kilku miejscach
wierzch pity jest przypalony pita leżała za blisko grzałki albo krążek był mocno obsypany mąką przestaw blachę na dolną lub środkową półkę i strzep nadmiar mąki przed pieczeniem
ciasto klei się do blatu i trudno je rozwałkować ciasto jest za mokre albo blat jest za słabo podsypany podsyp blat cienko mąką, a jeśli ciasto dalej się klei, wyrób w nie łyżkę mąki
kieszonka powstaje, ale pita opada nierówno i pęka z boku krążek miał rozdarcie albo cienkie miejsce przy brzegu wałkuj spokojnie i odkładaj krążki na podsypany blat, żeby się nie rozciągały przy przenoszeniu

Pita, khubz i chlebek arabski – skąd te nazwy

Słowo „pita” pochodzi z nowogreckiego, w którym oznacza chleb, ciasto albo placek. W Libanie i w całym Lewancie ten sam chleb nazywa się khubz, czyli po prostu chleb, albo khubz arabi, czyli chleb arabski. W Egipcie podobny okrągły chleb nosi nazwę eish baladi. Płaskie chleby piecze się na Bliskim Wschodzie od tysięcy lat. Wersji z kieszonką nie ma jednak w dawnych tekstach ani w średniowiecznych arabskich książkach kucharskich, dlatego historycy uznają ją za późniejszą.

W Grecji pita do gyrosa to grubszy placek, zwykle bez kieszonki. Chleb turecki, czyli pide albo bazlama, to inne pieczywo niż arabski chleb opisany w tym przepisie. Zupełnie inny jest też lawasz, czyli bardzo cienki placek bez kieszonki.

Pita z patelni i bez drożdży

Pitę da się upiec także na bardzo gorącej, suchej patelni, ale kieszonka powstaje wtedy mniej pewnie niż w piekarniku. Pita bez drożdży to osobny przepis z inną metodą pieczenia. Obie wersje opisujemy w tekście o picie z patelni.

Z czym jeść pitę

W Libanie pitę rozcina się na pół i nadziewa kulkami falafela z sosem tahini, warzywami i kiszonkami. Szawarma w chlebku pita to jedno z najpopularniejszych dań ulicznych regionu.

W domu w pitę możesz zawinąć też kebab domowy. Na stole z mezze pitę rwie się na kawałki i nabiera nimi hummus albo gęsty labneh. Na śniadanie pitę macza się w oliwie, a potem w za’atarze, czyli mieszance dzikiego tymianku lub oregano, sumaku i sezamu. Podsuszoną albo zrumienioną pitę dodaje się do sałatki fattoush i do fatteh, czyli warstw chleba, ciecierzycy i jogurtu.

Czym zastąpić składniki pity

Większość składników pity można wymienić bez szkody dla kieszonki, ale mąki pszennej nie zastąpi mieszanka bezglutenowa:

Zamiast Użyj Ocena Uwagi
mąki pszennej chlebowej typ 750 mąki pszennej typ 650 albo uniwersalnej typ 450–500 działa pita jest mniej sprężysta
mąki razowej tej samej ilości białej mąki chlebowej działa pita jest jaśniejsza i ma mniej zbożowego aromatu
7 g drożdży instant 20 g drożdży świeżych działa świeże drożdże rozpuść najpierw w ciepłej wodzie z cukrem
cukru 1 łyżeczki miodu działa miód rozpuść w wodzie; smak pity się nie zmienia
oliwy oleju rzepakowego działa tłuszcz służy tylko do natłuszczenia miski
mąki pszennej mieszanki mąk bezglutenowych nie ciasto bez glutenu nie zatrzymuje pary, więc kieszonka się nie tworzy
kamienia do pizzy lub stali grubej blachy odwróconej dnem do góry, nagrzanej razem z piekarnikiem częściowo blacha oddaje mniej ciepła niż kamień lub stal, więc pity puchną wolniej i mniej równo

Jak przechowywać i odgrzewać pitę

Ostudzoną pitę przechowuj w zamkniętym woreczku w temperaturze pokojowej do jednej doby. W lodówce pita wytrzyma 2–3 dni, ale szybciej twardnieje.

Zamrożona w woreczku pita zachowuje smak do 2 miesięcy i można ją odgrzewać bez rozmrażania. Pitę najłatwiej odgrzać na suchej, rozgrzanej patelni, po kilkadziesiąt sekund z każdej strony. Możesz też włożyć pitę do tostera na jeden krótki cykl, bez odwracania. Kilka pit naraz zawiń w folię aluminiową i podgrzej w piekarniku nagrzanym do 150 °C przez około 4 minuty. Pity, które zdążyły wyschnąć, połam na kawałki i dodaj do fattoush.

Pita – kalorie i wartości odżywcze

Porcja to jedna pita, która po upieczeniu waży około 89 g, a cały przepis daje około 535 g pieczywa. Z około 577 g ciasta, bez oliwy z miski, wychodzi mniej pieczywa, bo w piekarniku odparowuje część wody. Węglowodany podajemy bez błonnika, który wymieniamy w tabeli osobno.

Na porcję (89 g) Na 100 g
Energia 223 kcal 250 kcal
Białko 7,6 g 8,5 g
Tłuszcz 2,0 g 2,2 g
w tym nasycone 0,3 g 0,3 g
Węglowodany 41,0 g 46,0 g
w tym cukry 0,8 g 1,0 g
Błonnik 2,4 g 2,7 g
Sód 390 mg 437 mg

Prawie cała energia w picie pochodzi z mąki, bo tłuszczu jest tylko odrobina oliwy z miski. Niemal cały sód pochodzi z soli dodanej do ciasta. Porównanie pity z tortillą, także pod względem kalorii, opisujemy w tekście pita a tortilla.

FAQ

Co to jest pita?

Pita to okrągły chlebek pszenny na drożdżach, pieczony krótko w bardzo gorącym piecu, w którym tworzy się pusta kieszonka. W krajach arabskich nazywa się go khubz arabi, czyli chleb arabski.

Z czego jest chlebek pita?

Chlebek pita robi się z mąki pszennej, wody, drożdży, soli i odrobiny cukru. W tym przepisie mąka chlebowa jest wymieszana z niewielką ilością mąki razowej, a oliwa służy tylko do natłuszczenia miski.

Dlaczego pita nie robi kieszonki?

Pita najczęściej nie robi kieszonki, gdy piekarnik albo blacha są za słabo nagrzane, a krążki są rozwałkowane nierówno lub za grubo. Kieszonce szkodzą też rozdarcia i nakłucia, przez które ucieka para.

W jakiej temperaturze piec pitę?

Pitę piecz w 250 °C, na blasze lub kamieniu nagrzewanych razem z piekarnikiem co najmniej 30 minut. Każda partia pit piecze się 2–3 minuty, aż krążki napuchną i lekko zbrązowieją.

Czy pitę można zamrozić?

Tak, ostudzoną pitę zamknij w woreczku i zamroź do 2 miesięcy. Odgrzewaj ją bez rozmrażania w tosterze albo na suchej patelni.

Czy pita to to samo co lawasz?

Nie, pita i lawasz to dwa różne chleby. Lawasz to bardzo cienki, duży placek bez kieszonki, a pita jest grubsza i po upieczeniu ma w środku pustą przestrzeń.

Ile kalorii ma pita?

Pita według tego przepisu ma około 250 kcal w 100 g, czyli około 223 kcal w jednej sztuce ważącej około 89 g.

Redakcja amrit.pl · aktualizacja

Więcej: Pieczywo

Cały dział →

Napisz, jak Ci wyszło

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *