Turcja
Pide z mięsem – przepis na turecką łódkę z drożdżowego ciasta
Gorące pide wyjmuje się z pieca, gdy brzegi lśnią roztopionym masłem, a farsz w środku jeszcze skwierczy. Ta turecka łódka z drożdżowego ciasta ma brzegi zawinięte do środka, więc nadzienie z mięsa mielonego, sera albo jajka leży w niej jak w misce. Pide piecze się w całej Turcji, a jedną z odmian tej łódki jest pide znane z wybrzeża Morza Czarnego. Łódkę kroi się w poprzek na kawałki i je rękami, ze świeżą natką, sokiem z cytryny i szklanką zimnego ayranu.
4 porcje 1 h 7 min + czekanie 651 kcal / porcja
Pide – przepis i składniki w gramach
Z tych składników upieczesz 4 łódki o długości około 30 cm, po jednej na porcję:
| Składnik | Gramy | Miara domowa |
|---|---|---|
| 350 g | ok. 2⅓ szklanki | |
| 220 g | 220 ml | |
| 5 g | ok. 1½ łyżeczki | |
| 5 g | 1 łyżeczka | |
| 6 g | 1 płaska łyżeczka | |
| 10 g | ¾ łyżki | |
| 15 g | ok. 2 łyżki | |
| 300 g | 300 g | |
| 100 g | 1 mała | |
| 150 g | 1 średni | |
| 100 g | ½ dużej | |
| 10 g | 3 ząbki | |
| 15 g | ½ pęczka | |
| 30 g | 2 łyżki | |
| 2 g | ok. ¾ łyżeczki | |
| 2 g | 1 łyżeczka | |
| 2 g | 1 łyżeczka | |
| 5 g | 1 niepełna łyżeczka | |
| 25 g | ½ jajka | |
| 5 g | 1 łyżeczka | |
| 15 g | 1 łyżka | |
| 10 g | ok. ¼ pęczka | |
| 30 g | ½ cytryny |
Gramy są przeliczone. Miary domowe podajemy dla 4 porcji.
Ciasto na pide jest drożdżowe, dlatego łódka rośnie w piekarniku i ma miękki, puszysty środek oraz wysokie, zrumienione brzegi. Farsz opiera się na tłustej jagnięcinie, dzięki której farsz nie potrzebuje dodatkowego oleju i w krótkim pieczeniu zostaje soczysty. Posiekane warzywa odsącza się na sitku, bo mokry farsz rozmiękcza spód łódki. Pasta z ostrej papryki, czyli turecka acı biber salçası, nadaje mięsu ceglasty kolor i umiarkowaną ostrość. Turecki pul biber, czyli płatki suszonej papryki, dodaje owocowego aromatu.
Jak zrobić pide krok po kroku
Ciasto potrzebuje około godziny na wyrośnięcie, a w tym czasie przygotujesz farsz i nagrzejesz piekarnik:
- Nagrzewanie piekarnika. Wstaw na środkową półkę piekarnika prostokątny kamień do pizzy albo grubą blachę odwróconą dnem do góry. Włącz piekarnik na 250 °C w połowie wyrastania ciasta, żeby kamień lub blacha nagrzewały się co najmniej 30 minut. Jeśli pieczesz z termoobiegiem, ustaw temperaturę o 20 °C niższą.
- Ciasto. Wymieszaj w dużej misce mąkę, drożdże i cukier. Wlej ciepłą wodę i oliwę, a potem dosyp sól i połącz składniki w grudkowate ciasto. Wyrabiaj ciasto na blacie przez 8–10 minut, aż będzie gładkie, elastyczne i przestanie kleić się do rąk.
- Wyrastanie. Włóż ciasto do miski posmarowanej odrobiną oliwy, przykryj ją ściereczką i odstaw w ciepłe miejsce na około 60 minut. Ciasto jest gotowe, gdy podwoi objętość, a wgłębienie zrobione palcem powoli się wypełnia. Po około 30 minutach wyrastania włącz piekarnik, tak jak opisano w kroku 1.
- Farsz. W czasie wyrastania ciasta przekrój pomidor na pół i usuń z niego pestki, a z papryki gniazdo nasienne. Posiekaj bardzo drobno cebulę, pomidor, paprykę, czosnek i 15 g natki. Przełóż posiekaną cebulę, pomidor i paprykę na sitko i odciśnij łyżką jak najwięcej soku. Wymieszaj odsączone warzywa z mięsem, czosnkiem, natką, pastą paprykową, pul biber, kminem, pieprzem i solą. Wyrabiaj farsz ręką, aż będzie jednolity, gęsty i bez grudek. Odstaw farsz do lodówki do czasu formowania.
- Formowanie łódki. Wyłóż wyrośnięte ciasto na blat, podziel je na 4 kule po około 149 g i zostaw pod ściereczką na 10 minut. Połóż arkusz papieru do pieczenia na łopacie do pizzy albo na płaskiej desce. Użyj papieru, który według opakowania wytrzymuje 250 °C, bo zwykły w tej temperaturze ciemnieje na brzegach. Podsyp blat cienko mąką i rozwałkuj pierwszą kulę na owal o wymiarach około 30 × 14 cm i grubości 4–5 mm. Nawiń owal na wałek i rozwiń go na papierze, bliżej jednego brzegu arkusza. Rozłóż na cieście jedną czwartą farszu, czyli około 160 g, równą warstwą, zostawiając wokół około 2 cm wolnego brzegu. Zawiń dłuższe brzegi do środka, na krawędź farszu, i mocno dociśnij je palcami. Zaciśnij oba końce łódki i skręć je w wąskie dzióbki. Roztrzep jajko z oliwą i posmaruj nim tylko brzegi ciasta. W ten sam sposób uformuj drugą łódkę na tym samym arkuszu, kilka centymetrów obok pierwszej.
- Pieczenie. Wsuń łopatę lub deskę do piekarnika i jednym ruchem zsuń papier z obiema łódkami na gorący kamień lub blachę. Piecz łódki przez 10–12 minut. Pide jest gotowe, gdy brzegi są złote i lekko wyrośnięte, farsz zbrązowiał i skwierczy, a spód ma ciemniejsze plamki. W czasie pieczenia uformuj w ten sam sposób dwie kolejne łódki na nowym arkuszu papieru. Po wyjęciu pierwszej partii zamknij piekarnik na 3 minuty, żeby kamień lub blacha znów się nagrzały, i dopiero wtedy wsuń drugą partię. Na okrągłym kamieniu o średnicy około 33 cm zmieści się tylko jedna łódka, więc piecz je wtedy po jednej, w 4 partiach, z taką samą przerwą.
- Wykończenie. Od razu po wyjęciu z piekarnika posmaruj brzegi łódek roztopionym masłem. Masło wsiąka w gorące ciasto, a brzegi lśnią i lekko mięknią.
- Podanie. Pokrój każdą łódkę w poprzek na 5–6 kawałków. Posyp farsz listkami natki, skrop sokiem z cytryny i podawaj pide od razu, póki jest gorące.
Jak uformować pide w kształt łódki
O tym, czy łódka zachowa kształt w piekarniku, decydują grubość ciasta, ilość farszu i to, jak mocno są dociśnięte brzegi. Tabela pokazuje, które sposoby formowania pomagają, a które sprawiają, że łódka się rozwija albo przykleja:
| Etap | Co działa | Co nie działa | Dlaczego |
|---|---|---|---|
| grubość ciasta | owal około 30 × 14 cm, 4–5 mm grubości | ciasto cieńsze niż 3 mm albo grubsze niż 6 mm | cienkie ciasto pęka pod farszem, a grube nie zdąży się upiec w środku |
| rozłożenie farszu | jedna czwarta farszu, około 160 g, równą warstwą i z około 2 cm wolnego brzegu | farsz rozłożony aż do krawędzi | tłuszcz z mięsa na krawędzi nie pozwala brzegom się skleić |
| zawinięcie brzegów | brzeg zawinięty na farsz i mocno dociśnięty palcami na całej długości | brzeg tylko lekko podwinięty | luźny brzeg w gorącym piekarniku rośnie i rozwija się na boki |
| końce łódki | końce zaciśnięte i skręcone w dzióbki | otwarte końce | przez otwarte końce sok z farszu wypływa pod spód i przypala się |
| smarowanie jajkiem | jajko z oliwą tylko na brzegach | jajko spływające na farsz albo pod spód | jajko pod spodem przykleja łódkę do papieru i przypala się |
| przenoszenie | owal nawinięty na wałek i formowany od razu na papierze do pieczenia, na łopacie lub desce | przenoszenie gotowej łódki z farszem w rękach | wypełniona łódka rozciąga się i rwie przy podnoszeniu |
Co zrobić, gdy pide nie wychodzi
Jeśli łódka wyszła mokra, twarda albo się rozwinęła, przyczynę zwykle znajdziesz w tej tabeli i poprawisz przy następnej partii:
| Objaw | Przyczyna | Co zrobić |
|---|---|---|
| spód łódki jest blady i mokry | farsz był za mokry albo kamień lub blacha były za słabo nagrzane | odciśnij warzywa na sitku, nagrzewaj kamień lub blachę co najmniej 30 minut w 250 °C i daj im 3 minuty przerwy między partiami |
| brzegi są twarde i suche | łódka piekła się za długo albo brzegów nie posmarowano masłem | wyjmij pide, gdy brzegi są złote, i od razu posmaruj je roztopionym masłem |
| farsz jest surowy, a brzegi już brązowe | warstwa farszu była za gruba albo piekarnik był za chłodny | rozłóż farsz cienką, równą warstwą i piecz w 250 °C na nagrzanym kamieniu lub blasze |
| łódka rozwija się w piekarniku | brzegi nie były dociśnięte albo farsz leżał na samej krawędzi | zostaw około 2 cm wolnego brzegu, dociśnij go mocno palcami i zaciśnij końce w dzióbki |
| ciasto nie wyrosło | woda była za gorąca, w kuchni było zimno albo drożdże były stare | użyj wody o temperaturze 35–40 °C, odstaw ciasto w ciepłe miejsce i poczekaj, aż podwoi objętość |
| farsz jest suchy i kruszy się | mięso było za chude albo łódka piekła się za długo | wybierz mięso mielone z około 20–25% tłuszczu i piecz pide 10–12 minut |
| dno łódki jest przypalone | kamień lub blacha leżały za nisko albo łódka piekła się za długo | piecz na środkowej półce i wyjmij pide, gdy brzegi są złote |
| ciasto kurczy się przy wałkowaniu | kule nie odpoczęły po podzieleniu ciasta | zostaw kule pod ściereczką na 10 minut i wałkuj od środka na zewnątrz |
Pide, czyli pizza turecka – czym różni się od pizzy i lahmacunu
Poza Turcją pide często nazywa się pizzą turecką, ale od pizzy różni się w kilku ważnych miejscach. Pide nie ma sosu pomidorowego, ciasto jest grubsze i bardziej chlebowe, a zawinięte brzegi rosną wysoko i rumienią się na złoto.
Pizzą turecką nazywa się też lahmacun, ale to inny wypiek. Lahmacun to okrągły placek cienki jak kartka, który w piekarniku prawie nie rośnie, z farszem rozłożonym na całej powierzchni. Pide to natomiast drożdżowa łódka z wysokim brzegiem i grubszą warstwą farszu. Gözleme to z kolei cienkie ciasto złożone na nadzieniu i pieczone na suchej patelni albo blasze, a nie w piekarniku. Chlebek turecki z patelni, czyli bazlama, to jeszcze inny wypiek, który robi się podobnie jak pitę z patelni.
Pide a „chleb turecki”: dwa znaczenia słowa pide
Słowo pide ma w Turcji dwa znaczenia i dlatego hasło „chleb turecki” bywa mylące. Pierwsze znaczenie to łódka z drożdżowego ciasta z nadzieniem, którą opisuje ten przepis. Drugie to okrągły, płaski chleb drożdżowy jadany w czasie Ramadanu, po turecku ramazan pidesi.
Oba wypieki robi się z podobnego ciasta, ale okrągły chleb piecze się bez nadzienia i je jako pieczywo do posiłku. Ten wpis dotyczy wyłącznie łódki z farszem. Pide z farszem nie nadaje się do kebaba w bułce. To zamknięta łódka z nadzieniem, a nie pieczywo do przekrojenia.
Pide z serem, jajkiem i innym nadzieniem
W Turcji pide piecze się z wieloma nadzieniami, a ciasto, formowanie i temperatura pozostają takie same jak w przepisie z mięsem. Zmienia się tylko farsz, który zawsze powinien być gęsty i suchy, żeby nie rozmiękczył spodu łódki.
- Pide z serem (peynirli albo kaşarlı pide). Do środka trafia pokruszony biały ser albo starty żółty ser kaşar, często wymieszany z odrobiną natki. Ser piecze się szybciej niż mięso, więc wyjmij łódkę, gdy ser się roztopi i zacznie rumienić.
- Pide z jajkiem (yumurtalı pide). W połowie pieczenia wysuń łódkę łopatą z piekarnika i zrób łyżką wgłębienie w farszu albo serze. Wbij do wgłębienia jajko i dopiecz pide, aż białko się zetnie, a żółtko pozostanie płynne.
- Pide ze szpinakiem. Podduś szpinak z cebulą, odciśnij go dokładnie z wody i wymieszaj z białym serem, żeby farsz się nie rozpływał.
- Pide z kurczakiem. Pokrój pierś kurczaka w drobną kostkę, krótko podsmaż ją z papryką i cebulą, a potem wystudź przed nałożeniem na ciasto.
- Pide z sucukiem (sucuklu pide). Ułóż plasterki tureckiej kiełbasy sucuk na serze. Tłuszcz wytopiony z kiełbasy w piekarniku nasącza wtedy ciasto.
Jak podawać i jeść pide
W Turcji pide podaje się prosto z pieca, pokrojone w poprzek na pasy, które je się rękami. Brzegi łódki smaruje się masłem, a farsz posypuje natką i skrapia sokiem z cytryny tuż przed jedzeniem.
Sok z cytryny równoważy tłuste, ostre mięso. Obok dobrze pasuje cebula w cienkich piórkach wymieszana z sumakiem i natką. Do pide pije się zwykle ayran, czyli słony napój z jogurtu i wody. Jeśli wolisz miękkie brzegi, przykryj gorące łódki na 2–3 minuty czystą ściereczką, a jeśli chrupiące, zostaw je odkryte.
Czym zastąpić składniki pide
Większość składników pide można zastąpić bez dużej straty, ale niektóre zamiany zmieniają smak albo strukturę ciasta:
| Zamiast | Użyj | Ocena | Uwagi |
|---|---|---|---|
| jagnięciny mielonej | tłustej wołowiny mielonej (ok. 20% tłuszczu) albo mieszanki wołowiny i jagnięciny | działa | smak jest łagodniejszy, a farsz pozostaje soczysty |
| pasty z ostrej papryki | koncentratu pomidorowego z mieloną słodką papryką | częściowo | farsz ma dobry kolor, ale jest mniej ostry; ostrość uzupełnij płatkami chili |
| pul biber | zwykłych ostrych płatków chili | działa | zwykłe płatki chili są ostrzejsze od pul biber, więc daj o połowę mniej, czyli około 1 g |
| 5 g drożdży suszonych instant | 15 g drożdży świeżych | działa | świeże drożdże rozpuść najpierw w ciepłej wodzie z cukrem; ciasto wyrasta w podobnym czasie |
| mąki pszennej uniwersalnej | mąki chlebowej | działa | ciasto jest sprężystsze, a brzegi wyższe i bardziej chrupiące; przed wałkowaniem daj kulom dłuższy odpoczynek |
| kamienia do pizzy | grubej blachy odwróconej dnem do góry, nagrzanej razem z piekarnikiem | działa | spód jest trochę mniej chrupiący, bo blacha gromadzi mniej ciepła niż kamień; na dużej blasze zmieszczą się dwie łódki naraz, a na okrągłym kamieniu tylko jedna |
| masła do smarowania brzegów | oliwy | częściowo | brzegi lśnią i nie wysychają, ale nie mają maślanego zapachu |
| domowego ciasta | około 600 g gotowego surowego ciasta drożdżowego na pizzę | częściowo | łódka się uda, ale ciasto na pizzę jest bardziej sprężyste i mniej puszyste; podziel je na 4 części i formuj tak samo |
Jak przechowywać i odgrzewać pide
Pide najlepiej smakuje świeże, zaraz po upieczeniu, gdy brzegi są jeszcze lekko chrupiące. Ostudzone łódki przechowuj w lodówce w zamkniętym pojemniku do 2 dni. Surowy farsz możesz przygotować dzień wcześniej i trzymać go w lodówce pod przykryciem. Jeśli farsz puści przez noc sok, odlej go przed formowaniem łódek.
Upieczone pide możesz też zamrozić do 2 miesięcy. Ostudź łódki, przełóż każdą papierem do pieczenia i zamknij je w woreczku. Odgrzewaj pide w piekarniku nagrzanym do 180–200 °C, kładąc łódki bezpośrednio na kratce. Łódki z lodówki odgrzewaj przez 5–8 minut. Zamrożone łódki odgrzewaj bez rozmrażania przez 10–12 minut, aż farsz będzie gorący w środku. Surowych łódek z farszem nie zamrażaj, bo ciasto nasiąka sokiem z farszu i po upieczeniu jest miękkie.
Pide – kalorie i wartości odżywcze
Porcja to jedna łódka z natką i sokiem z cytryny, która po upieczeniu waży około 312 g, a cały przepis daje około 1250 g. Węglowodany podajemy bez błonnika, który wymieniamy w tabeli osobno.
| Na porcję (312 g) | Na 100 g | |
|---|---|---|
| Energia | 651 kcal | 208 kcal |
| Białko | 24,5 g | 7,8 g |
| Tłuszcz | 26,4 g | 8,5 g |
| w tym nasycone | 10,5 g | 3,4 g |
| Węglowodany | 72,9 g | 23,3 g |
| w tym cukry | 5,9 g | 1,9 g |
| Błonnik | 5,0 g | 1,6 g |
| Sód | 1,201 mg | 384 mg |
Najwięcej kalorii w pide dają mąka i tłuszcz z jagnięciny, a większość sodu pochodzi z soli w cieście i farszu oraz z pasty paprykowej.
FAQ
Co to jest pide?
Pide to turecka łódka z drożdżowego ciasta z zawiniętymi brzegami, wypełniona mięsem mielonym, serem albo jajkiem. Piecze się ją w całej Turcji, a jedną z odmian jest pide znane z wybrzeża Morza Czarnego.
Czy pide to pizza?
Nie, choć poza Turcją pide często nazywa się pizzą turecką. Pide nie ma sosu pomidorowego, ma wysokie, zrumienione brzegi, a ciasto jest grubsze i bardziej chlebowe niż w pizzy. Od lahmacunu różni się kształtem i grubością: lahmacun to okrągły placek cienki jak kartka, a pide to wyrośnięta łódka z grubszym farszem.
Czy „chleb turecki” to pide?
Częściowo tak, bo słowo pide oznacza w Turcji dwie rzeczy: łódkę z nadzieniem i okrągły, płaski chleb jadany w Ramadanie. Pod nazwą „chleb turecki” w przepisach kryją się więc różne wypieki. Ten przepis dotyczy łódki z farszem.
Z czego jest ciasto na pide?
Ciasto na pide to ciasto drożdżowe z mąki pszennej, ciepłej wody, drożdży, odrobiny cukru, soli i oliwy. Z 350 g mąki wychodzi około 596 g ciasta, które dzieli się na 4 kule po około 149 g.
W jakiej temperaturze piec pide?
Pide piecz w 250 °C na kamieniu albo grubej blasze nagrzewanych razem z piekarnikiem co najmniej 30 minut. Z termoobiegiem ustaw temperaturę o 20 °C niższą. Łódki piecz po dwie przez 10–12 minut, aż brzegi będą złote, a farsz zbrązowieje. Między partiami daj kamieniowi lub blasze 3 minuty na ponowne nagrzanie.
Czy pide można zamrozić?
Tak, upieczone i ostudzone pide można zamrozić do 2 miesięcy, przekładając łódki papierem do pieczenia. Zamrożone łódki odgrzewaj bez rozmrażania w piekarniku nagrzanym do 180–200 °C przez 10–12 minut, bezpośrednio na kratce. Surowych łódek z farszem nie zamrażaj.
Ile kalorii ma pide?
Pide z jagnięciną według tego przepisu ma około 208 kcal w 100 g. Jedna łódka z natką i cytryną waży po upieczeniu około 312 g i ma około 651 kcal.
Redakcja amrit.pl · aktualizacja



Napisz, jak Ci wyszło