Menemen – przepis na turecką jajecznicę z pomidorami i papryką

Co to jest menemen i skąd pochodzi

Menemen to turecka jajecznica z pomidorami, w której jajka miesza się z uduszonymi warzywami. Podstawą menemenu są dojrzałe pomidory, zielona papryka, jajka i oliwa. Doprawia się go solą i czarnym pieprzem, a często także płatkami chili. Menemen ma więcej warzyw niż jajek, dlatego jest wilgotny i miękki.

Miasteczko Menemen leży w prowincji İzmir, na zachodnim wybrzeżu Turcji. Według niektórych relacji menemen przywieźli do Turcji muzułmanie z Krety, przesiedleni po wymianie ludności w 1923 roku. Tej opowieści nie potwierdzają pewne dowody, dlatego nie wiadomo, kto pierwszy przygotował menemen.

Menemen należy do tureckiego śniadania, które po turecku nazywa się kahvaltı. Podaje się go w sahanie, czyli w małej metalowej patelni z dwoma uchwytami, i stawia na środku stołu. Każdy je prosto z patelni, nabierając jajka kawałkiem chleba. W wielu domach menemen jest też szybkim obiadem albo lekką kolacją.

Nazwa „jajko po turecku” nie zawsze oznacza menemen. Tak samo nazywa się też çılbır, czyli jajka w koszulce podane na jogurcie z czosnkiem i polane masłem z ostrą papryką. Çılbır to zupełnie inne danie, a w tym wpisie opisujemy tylko menemen.

Menemen – składniki w gramach

Na 2 porcje, czyli 4 jajka po 2 na osobę, na patelni o średnicy około 24–26 cm albo w dużym sahanie:

W tej wersji cebula smaży się na początku, zanim na patelnię trafi papryka. W składnikach nie ma zielonej cebulki, którą część kucharzy dodaje tuż przed jajkami. Jeśli lubisz ostrzejsze dania, dodaj w kroku 2 opcjonalnie ½ łyżeczki płatków chili (ok. 1 g). Jeśli skórka pomidorów jest gruba, sparz pomidory wrzątkiem i obierz je przed krojeniem.

Chleb do menemenu podaj osobno. Nie ma go w tabeli składników ani w wartościach odżywczych.

Jak zrobić menemen krok po kroku

1. Smażenie cebuli. Rozgrzej oliwę na patelni na średnim ogniu i wrzuć posiekaną cebulę. Smaż cebulę przez około 4 minuty, często mieszając, aż będzie szklista i lekko zaróżowiona.
2. Smażenie papryki. Dodaj pokrojoną zieloną paprykę i smaż ją razem z cebulą przez około 4 minuty. Papryka jest gotowa, gdy zmięknie i zacznie tracić jasnozielony kolor.
3. Duszenie pomidorów. Dodaj pokrojone pomidory, sól i pieprz, a potem przykryj patelnię pokrywką. Duś warzywa przez około 10 minut, aż pomidory będą bardzo miękkie. Pod koniec rozgnieć pomidory widelcem albo drewnianą łyżką.
4. Odparowanie sosu. Zdejmij pokrywkę i gotuj sos bez przykrycia przez 2–3 minuty, od czasu do czasu mieszając. Sos jest gotowy, gdy łyżka przeciągnięta po dnie zostawia ślad, a na patelni nie ma wolnej wody.
5. Mieszanie jajek. Zmniejsz ogień do małego i wbij jajka bezpośrednio do sosu. Najpierw mieszaj drewnianą łyżką same białka, aż zaczną bieleć, a dopiero po chwili rozbij żółtka. Mieszaj całość delikatnie przez 2–3 minuty. Zdejmij patelnię z ognia, gdy jajka są jeszcze wilgotne i lekko błyszczące, bo dochodzą w gorącym sosie.
6. Odpoczynek i podanie. Odstaw patelnię poza ogniem na 1 minutę. Spróbuj dania, w razie potrzeby dosól je i podaj prosto na patelni, z chlebem.

Menemen z cebulą czy bez cebuli

W Turcji to, czy do menemenu dodaje się cebulę, jest przedmiotem częstego sporu. Obie wersje są tureckie i obie mają wielu zwolenników. Mówi się, że cebulę częściej dodaje się wtedy, gdy menemen jest obiadem, a rzadziej, gdy jest śniadaniem. Smażona cebula sprawia, że danie jest słodsze.

Jeśli wolisz menemen bez cebuli, pomiń krok 1 i zacznij od smażenia papryki na oliwie. Razem z papryką dodaj wtedy 1 posiekany ząbek czosnku (ok. 4 g), który doda daniu wyrazistości. Pozostałe kroki przepisu zostają bez zmian.

Menemen a szakszuka: czym się różnią

Menemen i szakszuka mają podobne składniki, ale menemen jest znacznie bliższy jajecznicy niż jajkom gotowanym w sosie. Ta tabela pokazuje najważniejsze różnice między tymi daniami:

Jeśli wolisz całe jajka z płynnym żółtkiem, przygotuj szakszukę według osobnego przepisu.

Najczęstsze problemy i jak je naprawić

Większość problemów z menemenem bierze się z wody z pomidorów albo ze zbyt długiego mieszania jajek na ogniu. Ta tabela pomoże znaleźć przyczynę i ją usunąć:

Z czym podawać menemen

Do menemenu zawsze podaje się chleb, którym nabiera się jajka i wyciera sos z patelni. Dobrze pasuje świeży biały chleb, turecki simit albo miękka pita. Na tureckim śniadaniu menemen stoi obok oliwek, białego sera, ogórków i pomidorów. Do picia podaje się zwykle herbatę turecką w małych szklaneczkach.

Na gotowy menemen możesz zetrzeć ser kaşar albo pokruszyć biały ser. Bardziej syty menemen przygotujesz z plasterkami pikantnej kiełbasy sucuk, opisanej niżej jako wariant.

Warianty menemenu

Menemen z serem to najprostszy wariant tego dania. Na 2 porcje wystarczy około 40 g sera kaşar albo białego sera. Ser kaşar to żółty ser o łagodnym smaku, a biały ser to turecki odpowiednik fety. Dodaj ser pod koniec kroku 5 albo posyp nim danie w kroku 6, tuż przed podaniem.

Menemen z sucukiem albo z pastırmą jest bardziej słony. Na 2 porcje pokrój około 60 g sucuku w plasterki. Podsmaż plasterki sucuku na oliwie przed krokiem 2, aż puszczą tłuszcz, a dopiero potem dodaj paprykę. Pastırmę, czyli suszoną przyprawioną wołowinę, dodaje się pod koniec kroku 5.

Ostrzejszy menemen przygotujesz z płatkami chili pul biber, posypanymi na wierzch albo dodanymi razem z papryką. W niektórych domach dodaje się też oregano, tymianek albo świeżą natkę pietruszki.

Czym zastąpić składniki menemenu

Część składników można zamienić bez szkody dla smaku, ale jajek nie da się niczym zastąpić:

Jak przechowywać menemen

Menemen najlepiej zjeść od razu, dopóki jajka są miękkie i wilgotne. Sos z cebuli, papryki i pomidorów możesz przygotować wcześniej, aż do etapu odparowania. Taki sos trzymaj w lodówce w zamkniętym pojemniku do 2 dni. Sos bez jajek możesz też zamrozić na około 2 miesiące. Przed podaniem rozgrzej sos na patelni i dopiero wtedy wbij jajka, tak jak w krokach 5 i 6. Menemenu z jajkami nie odgrzewaj, bo jajka robią się suche i gumowate.

Menemen – kalorie i wartości odżywcze

Porcja menemenu to około 350 g, czyli połowa całości, w której są 2 jajka. Cały przepis po odparowaniu sosu waży około 700 g. Chleb podany do menemenu nie jest wliczony w wartości. Tłuszcz pochodzi głównie z oliwy i z jajek. Węglowodany podajemy bez błonnika.

FAQ

Co to jest menemen?

Menemen to turecka jajecznica z pomidorami i zieloną papryką, smażona na oliwie. W Turcji jada się go na śniadanie z chlebem. Po polsku bywa nazywany jajkiem po turecku.

Skąd pochodzi menemen?

Nazwa menemenu pochodzi od miasteczka Menemen w okolicach İzmiru. Część relacji łączy to danie z Kretą, ale jego pochodzenia nie da się ustalić na pewno.

Menemen z cebulą czy bez?

Obie wersje menemenu są tureckie i obie mają wielu zwolenników. Mówi się, że wersję z cebulą częściej podaje się na obiad. W wersji bez cebuli zaczyna się od smażenia papryki z czosnkiem.

Czym różni się menemen od szakszuki?

W menemenie jajka miesza się z sosem, więc całość przypomina jajecznicę. W szakszuce całe jajka gotuje się w gęstym sosie, a żółtka zostają płynne.

Czym różni się menemen od zwykłej jajecznicy?

Menemen ma więcej warzyw niż jajek, a jajka ścinają się w sosie z pomidorów i papryki. Dlatego menemen jest bardziej wilgotny i miękki niż zwykła jajecznica.

Jak zrobić menemen, żeby nie był wodnisty?

Po uduszeniu pomidorów odparuj sos bez pokrywki, aż łyżka przeciągnięta po dnie zostawi ślad. Dopiero wtedy wbij jajka i zdejmij patelnię z ognia, gdy są jeszcze wilgotne.

Z czym jeść menemen?

Menemen je się z chlebem albo z simitem, którym nabiera się jajka z patelni. Do menemenu pasują też oliwki, biały ser i herbata turecka.

Ile kalorii ma menemen?

Menemen według tego przepisu ma około 100 kcal w 100 g, czyli około 348 kcal w porcji z 2 jajkami. Chleb podany do menemenu nie jest w tej liczbie uwzględniony.

Redakcja amrit.pl · aktualizacja 5.11.2026