Przejdź do treści
Amrit
Szukaj

Cypr i Lewant

Ser halloumi – co to jest, jak smażyć i z czym jeść

Ser halloumi to cypryjski ser z mleka owczego, koziego lub krowiego, zwykle z ich mieszanki. Halloumi nie topi się na gorącej patelni, dlatego można go smażyć w plastrach bez panierki, a nawet bez tłuszczu. Pokrój ser w plastry grubości około 1 cm i smaż 2–3 minuty z pierwszej strony i 1–2 minuty z drugiej. Gotowy plaster ma złotą skórkę i miękki, sprężysty środek. Halloumi najlepiej smakuje od razu, z pitą, warzywami i innymi przystawkami mezze.

7 min czytania

Plastry smażonego halloumi na patelni.

Ser halloumi – co to jest

Ser halloumi pochodzi z Cypru i od wieków jest tam codziennym serem do smażenia i grillowania. Tradycyjnie ma kształt półksiężyca o masie około 220–270 g. Taki kształt powstaje, bo kawałek sera posypuje się miętą i składa na pół. Potem ser leży w słonej zalewie, czyli solance, która przedłuża jego trwałość.

Halloumi jest słony, sprężysty i lekko skrzypi w zębach, szczególnie po obsmażeniu. Ma łagodny, mleczny smak z nutą mięty. Po turecku halloumi nazywa się hellim. Smażony halloumi bywa też podawany jako saganaki, czyli grecka przystawka ze smażonego sera.

Od 1 października 2021 roku halloumi jest w Unii Europejskiej chronioną nazwą pochodzenia (ChNP). Oznacza to, że nazwy halloumi może używać tylko ser wyprodukowany na Cyprze według ustalonej specyfikacji. Specyfikacja przewiduje co najmniej 51% mleka owczego lub koziego, ale wymóg wprowadzano stopniowo, z okresami przejściowymi. Dlatego w wielu partiach produkowanych przemysłowo wciąż przeważa mleko krowie.

Historia sera solankowego w regionie jest długa, choć trudno ją dokładnie prześledzić. Przepis na solankowanie podobnego sera zawiera egipska książka kucharska z XIV wieku. Na samym Cyprze nazwa sera pojawia się w zapisie z około 1554 roku.

Halloumi występuje w dwóch odmianach, które różnią się teksturą i smakiem:

  • Świeży halloumi jest półtwardy, sprężysty, łagodniejszy i mniej słony. To ten ser najczęściej trafia na patelnię.
  • Dojrzały halloumi leży w solance dłużej, dlatego jest twardszy, suchszy i wyraźnie bardziej słony.

Z czego jest zrobiony halloumi i dlaczego się nie topi

Halloumi powstaje z mleka owczego, koziego lub krowiego, które ścina się podpuszczką. Powstały skrzep kroi się, prasuje w formach, a potem obgotowuje kawałki w gorącej serwatce. Ugotowany ser soli się, posypuje miętą, składa na pół i przechowuje w solance.

Halloumi nie topi się z dwóch powodów. W odróżnieniu od większości serów żółtych halloumi nie jest zakwaszany bakteriami. Skrzep jest też obgotowywany w gorącej serwatce przez co najmniej 30 minut. Dzięki temu białko sera, czyli kazeina, tworzy zwartą sieć, która w cieple nie rozpływa się. Zamiast się topić, ser mięknie, wypuszcza trochę płynu i rumieni się na powierzchni.

Dla kuchni wynika z tego jedno: halloumi możesz smażyć i grillować w plastrach bez panierki, a ser zachowa kształt.

Jak smażyć halloumi na patelni

Poniższe kroki opisują podstawowy sposób smażenia halloumi na patelni, bez tłuszczu i bez panierki.

  1. Pokrój. Wyjmij ser z solanki i pokrój go w plastry grubości około 1 cm.
  2. Osusz. Odciśnij plastry papierowym ręcznikiem z obu stron, żeby ser szybciej się zrumienił i mniej pryskał.
  3. Rozgrzej. Postaw suchą patelnię nieprzywierającą lub grillową na średnim albo średnio wysokim ogniu i rozgrzej ją bez tłuszczu.
  4. Smaż pierwszą stronę. Połóż plastry z odstępami, nie ścieśniaj ich, i smaż 2–3 minuty, aż pojawią się złote plamy. Ser najpierw puszcza płyn, który musi odparować, zanim plaster się zrumieni.
  5. Obróć. Przewróć plastry łopatką i smaż drugą stronę przez 1–2 minuty, aż też się zrumieni.
  6. Podaj od razu. Przełóż halloumi na talerz i podaj od razu, bo ser stygnąc twardnieje.

Halloumi jest słony, więc przed smażeniem możesz go namoczyć w zimnej wodzie przez 15–30 minut. Po namoczeniu dokładnie osusz plastry, bo mokry ser gorzej się rumieni. Moczenie to wybór, a nie obowiązek.

Grubość plastra i czas smażenia halloumi

Czas smażenia halloumi zależy przede wszystkim od grubości plastra, dlatego tabela podaje ogień i czas dla czterech grubości.

Grubość Ogień Pierwsza strona Druga strona Efekt
plaster 0,5 cm średnio wysoki 1,5–2 min 1 min chrupiące brzegi; szybko twardnieje i łatwo go przesuszyć
plaster 1 cm (zalecany) średni do średnio wysokiego 2–3 min 1–2 min złota skórka i miękki środek
plaster 1,5 cm średni 3–4 min 2–3 min bardzo miękki środek; trudniej zrumienić równo
kostki 2 cm średni obracaj, aż zrumienią się ze wszystkich stron, łącznie 5–7 min — kostki do sałatek i mezze

Czasy w tabeli są orientacyjne, a dokładny czas zależy od patelni i siły palnika. Do smażenia halloumi nie potrzebujesz tłuszczu, bo ser puszcza trochę płynu i na dobrze rozgrzanej patelni zwykle nie przywiera. Kilka kropel oliwy dodaj tylko wtedy, gdy patelnia słabo zapobiega przywieraniu.

Halloumi nadaje się także na grill i dobrze trzyma się na szpikulcach. Na grillu obowiązują podobne zasady: osuszony plaster, mocno rozgrzany ruszt i krótki czas. Szaszłyki, burgery i inne pomysły opisujemy w tekście halloumi z grilla.

Dlaczego halloumi jest gumowy, przypala się albo przywiera

Większość problemów ze smażeniem halloumi wynika ze złej temperatury patelni, mokrego sera albo zbyt długiego smażenia.

Objaw Przyczyna Co zrobić
halloumi jest gumowy i twardy ser był smażony za długo albo plaster był za cienki skróć czas smażenia i krój plastry grubości około 1 cm; nie podgrzewaj sera w mikrofali
ser jest zbyt słony halloumi jest słony z natury, bo leży w solance namocz plastry 15–30 minut w wodzie, osusz je i nie sól już potrawy
plaster jest przypalony z wierzchu, a w środku chłodny i nie zmiękł ogień był za mocny albo plaster za gruby zmniejsz ogień do średniego i krój plastry grubości około 1 cm
ser przywiera do patelni patelnia była za zimna albo plaster był mokry rozgrzej patelnię, osusz ser i nie ruszaj plastra, zanim zrumieni się pierwsza strona
ser jest blady i duszony, a nie rumiany na patelni było za dużo plastrów albo patelnia była zimna smaż mniej plastrów naraz, z odstępami, i osusz je przed smażeniem
ser pryska na patelni plastry były mokre od solanki osusz plastry papierowym ręcznikiem z obu stron
ser stwardniał po ostygnięciu halloumi stygnąc twardnieje podawaj ser od razu, a ostygły krótko odgrzej na suchej patelni
plaster rozpada się plaster był za cienki albo ser był wcześniej zamrożony krój grubsze plastry, a mrożony ser rozmrażaj powoli w lodówce

Z czym jeść halloumi

Smażony lub grillowany ser halloumi najlepiej podawać na ciepło, z chlebem, warzywami i dodatkami, które zrównoważą jego słoność.

  • W mezze. Ciepłe plastry halloumi pasują na stół z przystawkami, obok hummusu, oliwek, ogórków i pomidorów. Więcej pomysłów na taki stół znajdziesz w dziale mezze.
  • Z chlebem. Plaster halloumi z pomidorem i miętą włożony do ciepłej pity daje szybką, sycącą kanapkę.
  • Z lewantyńskimi sałatkami. Halloumi pasuje jako ciepły dodatek do sałatki fattoush z chrupiącym chlebem albo do natkowej sałatki tabbouleh.
  • Z cytryną, miętą i oliwą. Skrop gorący ser sokiem z cytryny, polej oliwą i posyp świeżą miętą.
  • Z miodem lub melasą z granatów. Słodki dodatek dobrze łagodzi słony smak sera. Spróbuj polać plastry miodem albo melasą z granatów.
  • Z arbuzem. Na Cyprze latem popularne jest zestawienie halloumi, także niesmażonego, z zimnym, słodkim arbuzem.
  • Z przyprawami. Gorące plastry posyp mieszanką za’atar albo kwaskowym sumakiem.

Halloumi – kcal na 100 g

Tabela pokazuje przybliżone wartości odżywcze sera halloumi, które zależą od producenta.

Składnik Na 100 g (około)
Energia 290 kcal
Tłuszcz 21,9 g
w tym nasycone 14,9 g
Białko 22,3 g
Węglowodany 0,9 g
Sól 4,2 g

W zależności od producenta halloumi ma około 300 kcal w 100 g, zwykle od 290 do 330 kcal. Tłuszcz to zwykle około 22–25 g, białko około 22 g, a sól około 3–4,5 g na 100 g. Dokładne liczby dla typowych porcji zebraliśmy w tekście halloumi: kalorie i białko na porcję.

Jeśli wybierasz ser w sklepie, porównanie dostępnych produktów znajdziesz w tekście porównanie sera halloumi ze sklepów.

Jak przechowywać halloumi

Zamknięte opakowanie halloumi w solance przechowuj w lodówce. Po otwarciu trzymaj ser w lodówce w jego solance albo w szczelnie zamkniętym pojemniku. Otwarty halloumi zjedz w ciągu kilku dni. Ser wyjęty z solanki wystarczy przed smażeniem osuszyć, nie trzeba go płukać.

Halloumi możesz też zamrozić w całym kawałku lub w plastrach. Po rozmrożeniu ser bywa bardziej kruchy, dlatego rozmrażaj go powoli w lodówce i krój grubsze plastry.

FAQ

Co to jest ser halloumi?

Ser halloumi to słony, sprężysty ser z Cypru, przechowywany w solance z miętą. Nie topi się na patelni ani na grillu, dlatego można go smażyć w plastrach bez panierki.

Z czego jest zrobiony halloumi?

Halloumi powstaje z mleka owczego, koziego lub krowiego, zwykle z ich mieszanki, ściętego podpuszczką. Skrzep obgotowuje się w gorącej serwatce, a gotowy ser przechowuje w solance.

Jak smażyć halloumi?

Pokrój halloumi w plastry grubości około 1 cm i osusz je papierowym ręcznikiem. Smaż ser na suchej, rozgrzanej patelni 2–3 minuty z pierwszej strony i 1–2 minuty z drugiej, a potem podaj od razu.

Czy halloumi trzeba moczyć?

Halloumi nie trzeba moczyć, ale można, jeśli ser wydaje się zbyt słony. Wystarczy 15–30 minut w zimnej wodzie, a potem dokładne osuszenie plastrów.

Czy halloumi można jeść na surowo?

Tak, halloumi jest jadalny na surowo. Zwykle jednak się go smaży albo grilluje, bo po obsmażeniu ser jest miękki i ma złotą skórkę.

Dlaczego halloumi jest gumowy?

Halloumi jest gumowy najczęściej wtedy, gdy smażono go za długo albo plaster był za cienki. Krój plastry grubości około 1 cm, skróć czas smażenia i podawaj ser od razu, bo stygnąc twardnieje.

Z czym jeść halloumi?

Halloumi najlepiej jeść na ciepło w mezze, z pitą, warzywami, hummusem albo sałatkami fattoush i tabbouleh. Dobrze pasuje też z cytryną, miętą, miodem, melasą z granatów i latem z arbuzem.

Ile kcal ma halloumi?

Halloumi ma około 300 kcal w 100 g, zwykle od 290 do 330 kcal w zależności od producenta. Dokładne liczby dla porcji podajemy w osobnym tekście o kaloriach halloumi.

Redakcja amrit.pl · aktualizacja

Więcej: Falafel, hummus i mezze

Cały dział →

Napisz, jak Ci wyszło

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *